هر آنچه که درباره خرید و فروش روغن موتور باید بدانید . چه روغنی ؟ کجای بازار ؟ قیمت چند ؟



روغن موتور چیست؟

روغن موتور از ترکیب روغن پایه نفتی به اضافه ادتیوها بدست می آید. وظایف مهم روغن موتور عبارتست از:

روانکاری(کاهش دهنده اصطکاک بین قطعات)، کاهش سایش قطعات موتور، شست و شوی داخل موتور و تمیز نگهداشتن قطعات داخل موتور از دوده و ترکیبات حاصل از تجزیه روغن و رسوبات بین قطعات، آب بندی کامل بین سیلندر و پیستون، خنک نمودن قطعات داخلی موتور، کارکرد بهینه قطعات،متحرک موتور در دماهای مختلف و محافظت قطعات موتور در مقابل خوردگی و ضربه گیری.

طبیعی است با توجه به ترکیب گفته شده در خصوص ساختارروغن موتور، کیفیت آن را وابسته به افزودنیهای آن بدانیم و هم اینکه دقت کنیم تشخیص کیفیت مواد افزودنی با دیدن، استنشاق و لمس کردن امکانپذیر نمی باشد. باید به این نکته توجه کنیم روغن موتور در مدت زمان مشخصی از کارکرد خودرو باید تعویض گردد، زیرا مواد افزودنی خواص خود را طی عملکرد از دست می دهند.
نقش مواد افزودنی اصلی به موتور:

۱) مواد افزودنی بالا برنده شاخص گرانروی. به جریان روغن موتور کمک می کند.
۲) مواد ضد اکسیداسیون از اکسیداسیون روغن و درنهایت تشکیل لجن جلوگیری می نماید.
۳) مواد صابونی(پاک کنند) برای پاکیزه نگهداشتن موتور استفاده می شود، چون آلودگیهای مختلف را در حالت معلق نگه می دارد و مانع از نشستن آنها بر روی قطعات موتور میشود
۴) مواد ضد خوردگی
۵) مواد ضد زنگ
۶) مواد ضد کف کردن روغن
۷) مواد کاهش دهنده اصطکاک

طبقه بندی روغن موتور :

۱) از نظر کیفیت
۲) از نظر غلظت

 

طبقه بندیهای گوناگونی دردنیا متداول است که اغلب تولید کنندگان بر اساس استاندارد یکی از موسسات API , USMSCCMC , محصولات خود را معرفی میکنند. و متداولترین آن طبقه بندی انجمن نفت آمریکاست.

 
الف) طبقه بندی انجمن نفت آمریکا (API:  American petroleum institute)
حرف اول، معرف نوع موتور محل مصرف ( حرف C برای خودروهای دیزلی و حرف S برای برای خودروهای بنزینی) و حرف دوم، نشان دهنده سطح کیفیت روغن خواهد بود. به این مفهوم که حرف A پایینترین سطح کارایی را نشان می دهد و با بالا رفتن حروف سطح کارایی نیز افزایش خواهد یافت. مانند SG , SJ , SLSM , ,… سطوح کارایی بالاتر، نشان از میزان افزودنیهای بیشتر در روغن بوده و در تست آزمایشگاهی و عملکردی، شرایط حادتری را تحمل می کنند. افزودنیهای مختلف، مقاومت روغن را برای شرایط سخت حراری و فشار زیاد موتور بهینه می کنند.
ب) طبقه بندی بر اساس ارتش آمریکا و انگلیس USMS ; United state military یا MIL-L ; Military lubricant و به معنای روغن روان کننده از نظر طبقه بندی نظامی است. (از بالا به پایین افزایش کیفیت)
MIL-L-2104A
MIL-L-2104B
MIL-L-2104C
MIL-L-2104D و…
MIL-L-212-60C
MIL-L-45199B
MIL-L-46115
MIL-L-46152A
MIL-L-46152B و…
ج) طبقه بندی سازندگان اتومبیل کشورهای بازار مشترک اروپا که مخفف آن به فرانسه (CCMC) نامیده می شود.
CCMC G1
CCMC G2
CCMC G3 و…
البته طبقه بندیهای دیگری نیز وجود دارد که عمومیت ندارند؛ مانند طبقه بندی شرکت فلکس واگن (VW) یا شرکت مان (man).
استانداردهای API برای موتورهای بنزینی:

کیفیت ها را با حروف L بهترین A ضعیفت ترین نمایش میدهند.
دسته     وضعیت     سرویس
SL     جاری     برای همه موتورهای خودرو در حال حاضر مورد استفاده است. معرفی شده در ۲۰۰۱ روغن SL  برای ارائه عملکرد بهتر در دمای بالا طراحی شده و روغن کمتری مصرف می شود.
SJ     جاری     برای موتورهای سال های ۲۰۰۱ و قدیمی تر
SH     منسوخ     برای موتورهای سال های ۱۹۹۶ و قدیمی تر
SG     منسوخ     برای موتورهای سال های ۱۹۹۳ و قدیمی تر
SF     منسوخ     برای موتورهای سال های ۱۹۸۸ و قدیمی تر
SE     منسوخ     برای موتورهای سال های ۱۹۷۹ و قدیمی تر
SD     منسوخ     برای موتورهای ۱۹۷۱ و قدیمی تر
SC     منسوخ     برای موتورهای ۱۹۶۷ و قدیمی تر
SB     منسوخ     برای موتورهای بزرگتر است. فقط در زمانی که به طور خاص توسط سازنده توصیه شود.
SA     منسوخ     برای موتورهای قدیمی تر. فقط در زمانی که به طور خاص توسط سازنده توصیه شود.
 معنی اعداد نشان دهنده  ویسکوزیته ی  روغن موتور چیست؟
ویسکوزیته یا گرانروی ، یک مختصر فیزیکی سیالات است ، که به مقاومت آنها در برابر جریان یافتن بستگی دارد . به طور مثال آب دارای ویسکوزیته پایین و عسل دارای ویسکوزیته بالایی است ، ویسکوزیته مایعات تابعی است از دما ، بدین معنا که با افزایش دما ویسکوزیته کم و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد . ویسکوزیته در مورد روغن به طور عامیانه ، با نام وزن نیز شناخته می شود .
روغنها با ویسکوزیته های مختلف برای شرایط آب و هوایی مختلف تولید می شوند ، استفاده از روغن با ویسکوزیته بالا در زمستان ؛ روانکاری موتور را تا زمان گرم شدن به تاخیر انداخته و در این مدت روغن به تمامی قسمتهای موتور نخواهد رسید ، همچنین استفاده از روغن با ویسکوزیته پایین در تابستان نیز باعث سایش قطعات موتور می گردد . پس انتخاب ویسکوزیته مناسب برای روغن موتور یک خودرو ، کاملا تابع شرایط آب و هوایی است ، که البته اخیرا وجود روغنهای چهار فصل ( Multi Grade ) یا همان چند ویسکوزیته ، نیاز به تغییر روغن ، به نسبت تغییر فصل یا شرایط آب و هوایی را تا حدودی بر طر ف نموده است ، اما استفاده از تنها یک نوع روغن چهار فصل از نوع مینرال برای تمامی فصول نیز با توجه به دلایلی که در ادامه توضیح داده خواهد شد ، پیشنهاد نمی شود .
کد SAE در روغنهای چهار فصل به صورت دو جزئی است ، که عدد اول که به همراه حرف W می باشد ،مربوط به پایین ترین ویسکوزیته آن روغن و عدد دوم معرف بالاترین ویسکوزیته آن روغن است .اما همانطور که ذکر شد ، روغنهای چند ویسکوزیته بواسطه افزودن پلیمر به روغن ساخته می شوند ، این پلیمرها به روغن اجازه می دهند تا در دماهای مختلف ویسکوزیته های مختلفی داشته باشد ، در هوای سرد پلیمرها در خود جمع شده و باعث جریان یافتن راحت تر روغن می گردند و در گرما نیز پلیمرها شروع به باز شدن به صورت زنجیره های بلند نموده و روغن غلیظ می گردد ، اما این افزایش و کاهش ویسکوزیته تنها تا حد مشخص شده برای همان روغن است ، مثلا یک روغن ۱۰W-30 روغنی است با ویسکوزیته ۱۰ که در زمان گرم شدن ویسکوزتر از ۳۰ نخواهد شد ؛ یعنی اگر مثلا این روغن در دمای ۱۰۰ درجه به ویسکوزیته ۳۰ برسد ، در دماهای بالاتر نیز ویسکوزیته ای بیش از ۳۰ پیدا نخواهد کرد ، که این امر بواسطه مقدار پلیمر افزوده شده برای دستیابی به عدد حداکثر ۳۰ برای روغن ۱۰W-30 می باشد .
آنچه که باید در استفاده از این نوع روغنها بخصوص در مناطق سردسیر مد نظر قرار گیرد ، انتخاب روغن با کمترین فاصله ویسکوزیته است ؛ بدین معنا که در زمستان با توجه به کمترین دمای منطقه سکونتتان و در تابستان با توجه به گرمترین دما ، روغن مطلوب را انتخاب نمایید و از استفاده از روغنهایی که از دماهای بسیار بالا تا دماهای بسیار پایین را ساپورت می کنند ، بپرهیزید ، چرا که پلیمرهای موجود در این نوع روغنها بسیار زیاد می باشند و این پلیمرها پس از مدتی شکسته شده و با رسوبات موجود در روغن ترکیب می شوند ، که این امر می تواند باعث چسبیدن رینگ و یا مشکلاتی از این قبیل شود ( ضرر استفاده از این روغنها در موتورهای دیزلی بیشتر است ) ، روغنهای ۵W-50 ، ۵W-40 ، ۵W-30 و ۱۰W-40 با گستره ۲۵ تا ۴۵ تایی از این قبیل روغنها هستند  (روغنهای سنتتیک و نیمه سنتتیک از این قاعده مستثنی هستند ) . شاید بگویید روغن ۲۰W-50 نیز روغنی است با گستره ۳۰ تایی ، مشابه ۱۰W-40 ، اما چنین نیست ، چرا که ۲۰W-50 از پایه سنگین تر ۲۰ شروع می شود و برای ویسکوز شدن و رسیدن به عدد ۵۰ نیاز به پلیمر بسیار کمتری دارد تا روغن ۱۰W-40 که دارای پایه ۱۰ می باشد و باید توانایی رسیدن به عدد ۴۰ را دارا باشد . از اینرو ، روغنهای ۱۰W-40 مینرال توسط کمتر خودروسازی توصیه می شود و حتی برخی کارخانجات استفاده از آنرا مساوی با خارج شدن خودرو از گارانتی می دانند .
سطح کیفیت روغن موتور پیشنهادی برای برخی خودروهای سبک:
۱) پیکان(۱۶۰۰-اردی) SE-                                ویسکوزیته ۲۰W50
۲) پژو SG 4  –                                               ویسکوزیته ۲۰W50/10W40
۳) پژو SJ 206 –                                            ویسکوزینه ۱۰W40/10W50
۴) ماکسیما SJ                                             ویسکوزیته ۵W30
۵) نیسان پاترولSE                                        ویسکوزینه ۵۰W30
۶) رنو ۵ (سپند)SE                                        ویسکوزینه ۱۰W40
۷) پی کی SF , SG                                       ویسکوزینه ۲۰W50
۸ ) پرایدSF ,SG                                            ویسکوزینه ۲۰W50
۹) زانتیا SJ                                                  ویسکوزینه ۱۰W40
۱۰) رنو ۲۱ SG                                              ویسکوزینه ۱۰W40
۱۱) مزدا SE 1600                                          ویسکوزینه ۱۰W40
۱۲) تویوتا کارینا SC ,SD,SE                              ویسکوزینه ۵W30
۱۳) فولکس(گلف – پاسات)SE                          ویسکوزینه ۱۰W40
۱۴) اپل(کورسا-استرا)SG                                 ویسکوزینه ۵W30
۱۵) دوو(سیلو – ماتیز)SJ                                  ویسکوزینه ۲۰W50
۱۶) بنز(SG(1998 0 1985                               ویسکوزینه ۵W30
۱۷) بنز(۱۹۹۸ به بعد) SJ                                 ویسکوزینه ۵W30
نکته: برای تعویض روغن صرفا به دفترچه راهنمای اتومبیل خود مراجعه و به نکات اشاره شده توجه نمایید. روغنهای توصیه شده توسط شرکتهای سازنده خودرو دارای خواص لازم بوده و نباید افزودنیهای متفرقه موجود در بازار را به آن اضافه نمود. زیرا موجب اختلال در عملکرد و خواصی که در روغن وجود دارد می شوند.

  •  چه روغن موتوری مناسب چه خودرویی است؟

تمامی خودروها در سراسر دنیا به مواردی از جمله فیلتر هوا، سوخت، روغن موتور و موارد دیگری همچون لنت ترمزها نیاز دارند که در زمان مشخصی باید تعویض شوند و مدل و نسخه مشخصی از آنها روی خودرو تعویض شوند. به طور مثال یک خودروی سدان شهری همچون رنو تندر 90 که در شهری مانند تهران تردد می کند به یک روغن موتور مشخصی نیاز دارد و دقیقاً همین خودرو در شهرهای گرم و جنوبی کشور به روغن موتور دیگری نیاز خواهد داشت. بسیاری از مردم برای تعویض روغن موتور خود به گاراژهای مختلفی مراجعه می کنند و در هر مکانی با روغن موتورهای متنوعی مواجه می شوند که اگر اطلاعات اولیه در مورد آنها نداشته باشید ممکن است روغن موتور نامناسبی در خودرو استفاده شود. خواندن روی یک روغن موتور کار بسیار ساده ای است و تنها باید بدانید که اعداد روی هر روغن موتور چطور خوانده می شود و به سرعت متوجه می شوید که با توجه به اطلاعات درج شده داخل دفترچه راهنما، کدام مورد بهترین گزینه برای خودروی شما است. در این قسمت از خودروبانک که بسیار فنی و تخصصی تهیه شده، قصد داریم یاد بگیریم که چطور می توان روی یک روغن موتور را بخوانیم و در عدد و حرف چه معنایی دارد و بتوانیم به راحتی متوجه شویم که کدامیک برای خودروی ما مناسب تر است.

 

  • منظور از ویسکوزیته روغن همان غلظت روغن است.

 

2- هرچقدر ویسکوزیته بیشتر باشد، روغنکاری بهتر و دوام روغن (زمان تعویض) نیز بیشتر است. در روغن‌های با ویسکوزیته بالا، بعد از استارت انجین، زمان بیشتری طول می‌کشد که روغن به تمامی اجزا برسد.

3- هرچقدر ویسکوزیته کمتر باشد، روغن در زمان کمتری (بعد از استارت) به اجزای مختلف می‌رسد، اما درعوض روان‌کنندگی آنها نیز کمتر است.

4- استاندارد مربوط به روغن‌ها توسط انجمن مهندسین خودرو آمریکاـSociety of Automotive Engineersـ وضع شده و این استاندارد به فرم کلی SAE aW-b مشخص می‌شود که a عددی از مجموعه اعداد {0,5,10,15,20} و b از مجموعه اعداد {20,30,40,50,60}است. عدد a مربوط به ویسکوزیته روغن در دماهای پایین (زمستان) و عدد b مربوط به غلظت روغن در دمای کاری موتور است. هرچقدر این اعداد بزرگتر باشند به معنای ویسکوزیته کمتر است.

5-روغن‌هایی را که یک درجه ویسکوزیته (Single-Grade) داشته باشند، مانند SAE 30 مناسب استفاده در دماهای بالا هستند، اما زمانی که دما متغیر باشد نباید از آنها استفاده کرد زیرا در دماهای پایین موقع استارت زدن که دمای موتور پایین است، راه‌اندازی موتور به سختی انجام می‌شود.

    امروزه کاربرد روغن‌های تک‌درجه‌ای تنها در موارد خاص است.
    عددی که بعد از SAE می‌آید بیانگر ویسکوزیته روغن است؛ به عنوان مثال روغن SAE 30 خاصیت روان‌کنندگی کمتری نسبت به روغن SAE 60 دارد.

6- روغن‌هایی را که چند درجه ویسکوزیته (Multi Grade) داشته باشند با استاندارد SAE و به همراه حرف لاتین W (زمستان) نشان می‌دهند. روغن‌های چنددرجه‌ای بهترین و مرسوم‌ترین روغن‌های موجود در بازارند و به دلیل آنکه در محدوده دمایی متغیری قابل استفاده‌اند، به روغن‌های چهارفصل نیز معروف‌اند.

    دقت کنید که اعداد قبل و بعد از W بیانگر درجه ویسکوزیته است، نه دمای روغن.
    عدد قبل از W نشان‌دهنده ویسکوزیته روغن در دمای پایین است. هرچه این عدد کمتر باشد، قابلیت استفاده از روغن در دمای پایین‌تر نیز بیشتر است.
    عدد بعد از W نشان‌دهنده ویسکوزیته در دمای بالا (دمای عادی انجین) است. هرچه این عدد بزر‌گ‌تر باشد، روغن در دمای بالاتر چسبنده‌تر و سفت‌تر است.
    به عنوان مثال در روغن 10W40، عدد 10 نشان‌دهنده درجه ویسکوزیته در زمان استارت انجین و عدد 40 نیز نشان‌دهنده درجه ویسکوزیته در دمای عادی انجین است.

شکل زیر ویسکوزیته روغن‌های چند درجه را در دماهای مختلف نشان می‌دهد.

روغن‌های تک‌درجه تابستانی
حداکثر دما (درجه سانتیگراد)     حداقل دما (درجه سانتیگردا)     ویسکوزیته
27+     7-     SAE 20
38+     0     SAE 30
50+     5+     SAE 40
روغن‌های تک‌درجه زمستانی
حداکثر دما (درجه سانتیگراد)     حداقل دما (درجه سانتیگردا)     ویسکوزیته
27+     1-     SAE 20W
38+     18-     SAE 15W
50+     29-     SAE 10W
0     40-     SAE 5W

روغن‌های چنددرجه‌ای (چهارفصل)

حداکثر دما (درجه سانتیگراد)     حداقل دما (درجه سانتیگردا)     ویسکوزیته
21+     40-     SAE 0W-30
16+     35-     SAE 5W-20
27+     35-     SAE 5W-30
32+     29-     SAE 10W-30
38+     24-     SAE 10W-40
43+     15-     SAE 15W-40
49+     10-     SAE 15W-50
55+     0     SAE 20W-50

7- کیفیت روغن و همچنین پیشرانه مناسب آن را باید از استاندارد API تشخیص داد. API مخفف عبارت American petroleum institute یا انستیتو نفتی آمریکاست.

8- حرف اول بعد از API نشان‌دهنده نوع پیشرانه است.

    اگر روغن برای استفاده در پیشرانه بنزینی باشد، اولین حرف با S آغاز می‌شود، مانند API SL.
    اگر روغن برای استفاده در پیشرانه دیزلی باشد، اولین حرف با C آغاز می‌شود، مانند API CI.
    اگر روغن برای استفاده در پیشرانه دیزلی و همچنین بنزینی باشد، از هردو حرف برای آن استفاده می‌شود، مانند API SL/CI.

9- حرف دوم بعد از API، نشان‌دهنده سطح کیفیت روغن است و هرچقدر این حرف به حروف انتهایی الفبای لاتین نزدیک‌تر باشد، کیفیت روغن نیز بهتر است.

    در پیشرانه‌های بنزینی: حرف A کمترین عملکرد و حرف N نیز بهترین عملکرد را دارد.
    در پیشرانه‌های دیزلی: حرف A کمترین عملکرد و حرف N نیز بهترین عملکرد را دارد.

10- جنس (نحوه ساخت) روغن موتور به سه دسته مختلف تقسیم‌بندی می‌شود:

    روغن معدنی یا نفتی یا مینرال: این روغن‌ها مستقیما از نفت خام حاصل می‌شوند و از آنجایی که کمترین کیفیت را دارند، معمولا از دو دسته دیگر ارزان‌ترند. مهم‌ترین عیب روغن‌های مینرال این است که در دماهای خیلی بالا رقیق و در دمای خیلی پایین غلیظ (و نسبتا جامد) می‌شوند. اگر روغنی از جنس مینرال باشد، اکثر سازندگان عبارت مینرال را (به دلایل بازاریابی!) روی قوطی روغن نمی‌نویسند.
    روغن سینتیک یا سنتزی یا تمام سینتیک: این روغن‌ها به صورت آزمایشگاهی ساخته می‌شوند و نسبت به تغییرات دمایی، مقاومت بسیار خوبی دارند. از این‌رو قیمتشان نسبت به دو دسته دیگر گران‌تر است ولی باتوجه به عمر بیشتر، روانکاری بهتر، غیرسمی بودن، جلوگیری از خوردگی و کاهش نسبی مصرف سوخت (به دلیل اصطکاک کمتر قطعات) خریداری آنها (به‌رغم قیمت بیشتر) اقتصادی‌تر است.
    نیمه سنتیک یا نیمه سنتزی: این روغن‌ها بین روغن‌های مینرال و سینتیک قرار می‌گیرند. به خاطر داشتن ترکیبات اضافه‌ای نسبت به مینرال‌ها، در دماهای بالا و شرایط سخت (مانند دورهای بالای موتور) توانایی و تحمل بالاتری از خود نشان می‌دهند.

11- جنس روغن را هیچ‌گاه از سینتیک به مینرال تغییر ندهید. تغییر مینرال به سینتیک معمولا اشکالی ندارد، ولی بازهم از انجام چنین کاری خودداری کنید، چراکه به دلیل تغییر ویسکوزیته ممکن است واشرها، کاسه نمد و حتی روانکاری یاتاقان‌ها دچار مشکل شود.

12- بهترین روغن موتور همان است که سازنده توصیه می‌کند، بنابراین برای اطلاع از نوع روغن خودروتان به دفترچه راهنمای خودرو یا نمایندگی‌های رسمی مراجعه کنید.

قیمت انواع روغن‌های بیزول (Bizol)
مدل     SAE     API     جنس     

حجم  

قیمت بازار (تومان)
Protect     5W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     57,000
Technology     5W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     43,000
Green     10W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     46,000
Technology     5W-30     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     50,000
Green     5W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     53,000
Allround     5W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     65,000
Protect     0W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     57,000
Green     5W-30     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     60,000
Protect     5W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     124,000
Allround     10W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     130,000
Allround     5W-30     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     156,000
Green     5W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     190,000
Allround     5W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     225,000
Protect     0W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     218,000
Green     10W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     199,000
Technology     0W-20     SN/CF     سینتیک     5 لیتری     219,000
قیمت انواع روغن‌های به‌توتال (Beh Total)
Quartz MotorOil      20W-50     SG/CD     مینرال     3.78 لیتری     45,000
Quartz 5000     20W-50     SL     مینرال     4 لیتری     52,000
Quartz 7000     10W-40     SL     مینرال     4 لیتری     70,000
قیمت انواع روغن‌های توتال (Total)
Quartz 5000 SL     20W-50     SL/CF     مینرال     1 لیتری     25,000
Quartz 9000 Energy     5W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     39,000
Quartz 9000 Energy     0W-30     SL/CF     سینتیک     1 لیتری     47,000
Quartz Racing     10W-50     SM/CF     سینتیک     1 لیتری     59,000
Quartz 7000     10W-40     SN/CF     نیمه سینتیک     4 لیتری     105,000
Quartz 9000     5W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     136,000
Quartz 9000     5W-40     SN/CF     سینتیک     5 لیتری     160,000
Quartz 9000 Energy     5W-40     SN/CF     سینتیک     5 لیتری     179,000
Quartz INEO MC3     5W-30     SN/CF     -     5 لیتری     192,000
Quartz 9000 Energy     0W-40     SN/CF     سینتیک     5 لیتری     175,000
Quartz 9000 Future NFC     5W-30     SL/CF     سینتیک     5 لیتری     145,000
Quartz 9000 Energy     0W-30     SL/CF     سینتیک     5 لیتری     178,000
قیمت انواع روغن‌های الف (Elf)
Evolution 400     20W-50     SL/CF     مینرال     1 لیتری     20,000
Evolution 700 ST     10W-40     SN/CF     سینتیک     1 لیتری     28,000
Evolution 400     20W-50     SL/CF     مینرال     4 لیتری     65,000
Evolution 700 ST     10W-40     SN/CF     سینتیک     4 لیتری     85,000
Evolution 900 SXR     5W-30     SL/CF     سینتیک     4 لیتری     155,000
قیمت انواع روغن‌های کاسترول (Castrol)
Magnatec     10W-40     SM/CF     مینرال     1 لیتری     30,000
GTX     20W-50     SJ     تمام سینتتیک     4 لیتری     62,000
GTX     20W-50     SJ     نیمه سینتتیک     4 لیتری     85,000
Magnatec     10W-40     SM     نیمه سینتیک     4 لیتری     77,000
Magnatec     5W-30     SM     تمام سینتتیک     4 لیتری     110,000
قیمت انواع روغن‌های بهران (Behran)
Super Pishtaz      10W-40     SL/CF     مینرال     1 لیتری     22,750
Rana      5W-50     SM/CF     سینتیک     1 لیتری     27,000
Raksh     20W-50     SE/CC     مینرال     3.8 لیتری     41,750
Taktaz      20W-50     SG/CD     مینرال     3.8 لیتری     44,800
Pishtaz      20W-50     SJ/CF/CF-4     مینرال     4 لیتری     49,800
Super Pishtaz      20W-50     SL/CF     مینرال     4 لیتری     58,250
Super Pishtaz      10W-40     SL/CF     نیمه سینتیک     4 لیتری     64,000
Rana      5W-50     SM/CF     سینتیک     4 لیتری     -
Rana      5W-30     SM/CF     سینتیک     4 لیتری     -
Super Rana      5W-30     SN     سینتیک     4 لیتری     -
قیمت انواع روغن‌های لوتوس (Lotus)
Semisyntetic     10W-40     SL     نیمه سینتیک     1 لیتری     -
Quazar K     5W-40     SM/CF     سینتیک     1 لیتری     48,000
Synthetic Plus     5W-40     SN     سینتیک     1 لیتری     -
Semisyntetic     10W-40     SL     نیمه سینتیک     4 لیتری     -
Quazar K     5W-40     SM/CF     سینتیک     4 لیتری     -
Synthetic Plus     5W-40     SN     سینتیک     4 لیتری     -
قیمت انواع روغن‌های لوپ تک (Loop Tech) - (قیمت‌ها مربوط به اوایل سال 96)
Gasoline 8000     20W-50     SF/CD     مینرال     4 لیتری     58,000
Gasoline 12000     20W-50     SG/CD     مینرال     4 لیتری     60,000
Gasoline 15000     20W-50     SJ/CD     مینرال     4 لیتری     65,000
Gasoline 18000     20W-50     SL/CF     مینرال     4 لیتری     70,000
Gasoline CNG/LNG     20W-50     -     مینرال     4 لیتری     70,000
Gasoline 20000     20W-50     SM/CF     نیمه سینتیک     4 لیتری     76,000
Gasoline 15000     20W-50     SJ/CD     مینرال     5 لیتری     78,000
Gasoline 25000     10W-40     SM/SL/CF     سینتیک     4 لیتری     80,000
Gasoline CNG/LNG     20W-50     -     مینرال     5 لیتری     86,000
Gasoline 18000     20W-50     SL/CF     مینرال     5 لیتری     87,000
قیمت انواع روغن‌های لیکومولی (Liqui Moly)
Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     1 لیتری     16,700
Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     3.5 لیتری     44,000
Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     4 لیتری     51,000
Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     5 لیتری     63,000
Super Touring High Tech     20W-50     SM/CF     نیمه سینتیک     4 لیتری     56,000
Super Touring High Tech     10W-40     SM/CF     نیمه سینتیک     4 لیتری     92,100
Super Touring High Tech     10W-40     SM/CF     نیمه سینتیک     5 لیتری     107,000
CNG Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     4 لیتری     63,000
CNG Touring High Tech     20W-50     SL/CF     مینرال     5 لیتری     75,000
LEICHTLAUF     10W-40     SL/CF     مینرال     4 لیتری      92,100
قیمت انواع روغن‌های موبیل (Mobil)
Synt S     5W-40     SL/SJ/CF     سینتیک     4 لیتری     225,000
New Life     0W-40     CF     سینتیک     5 لیتری     260,000
قیمت انواع روغن‌های فوسر (Fooser)
Ultra LL     10W-40     SL     سینتیک     1 لیتری     32,000
Drive Formula     10W-40     SN     سینتیک     1 لیتری     32,000
Premium VS     5W-40     SN     سینتیک     1 لیتری     42,000
Premium LA     5W-40     SN     سینتیک     1 لیتری     42,000
Premium Plus     0W-40     SN     سینتیک     1 لیتری     55,000
Premium Plus     0W-30     SN     سینتیک     1 لیتری     55,000
Ultra LL     10W-40     SL     سینتیک     4 لیتری     105,000
Drive Formula     10W-40     SN     سینتیک     4 لیتری     125,000
Ultra LL     10W-40     SL     سینتیک     5 لیتری     130,000
Premium LA     5W-40     SN     سینتیک     4 لیتری     140,000
Premium VS     5W-40     SN     سینتیک     4 لیتری     150,000
Premium Plus     0W-40     SN     سینتیک     4 لیتری     220,000
Premium Plus     0W-30     SN     سینتیک     4 لیتری     240,000
Premium LL     5W-30     SN     سینتیک     5 لیتری     240,000
قیمت انواع روغن‌های هیوندای اکستیر (Hyundai XTeer)
Diesel     10W30     CI4/SL     سینتیک     1 لیتری     28,000
4T     10W-40     SL     سینتیک     1 لیتری     28,000
Gasoline     20W-50     SN     سینتیک     4 لیتری     30,000
Gasoline     10W-30     SN/GF-5     سینتیک     1 لیتری     40,000
Gasoline     10W-40     SN/GF-5     سینتیک     1 لیتری     32,000
Gasoline Ultra Protection     5W-30     SN/GF-5     سینتیک     1 لیتری     43,000
Gasoline     20W-50     SN     سینتیک     1 لیتری     112,000
4T     10W-40     SL     سینتیک     4 لیتری     105,000
Gasoline     10W-30     SN/GF-5     سینتیک     4 لیتری     128,000
Gasoline     10W-40     SN/GF-5     سینتیک     4 لیتری     130,000
Heavy Duty     15W-40     CI4/SL     سینتیک     6 لیتری     120,000
Ultra Protection     5W-30     SN/GF-5     سینتیک     4 لیتری     185,000
Diesel     10W-30     CI4/SL     سینتیک     6 لیتری     185,000
Gasoline     10W-30     SN/GF-5     سینتیک     6 لیتری     185,000
Ultra Protection     5W-30     SN/GF-5     سینتیک     6 لیتری     260,000

 

  • کاربردی ترین نکات درباره تعویض روغن موتور

وظایف اصلی روغن موتور روان سازی قسمتهای متحرک موتور ،به حداقل رساندن اصطحکاک و فرسایش ،کمک به کاهش حرارت و به خود گرفتن کثافات ،ذرات معلق و رسوبات لجنی حاصل از احتراق می باشد.اما این فقط بخشی از ماجرا است چرا که باید نکات قابل توجهی را در استفاده آن رعایت کرد،در این مطلب جالب و کاربردی سعی داریم نکات قابل توجهی در رابطه با کارایی روغن موتور و استفاده به موقع آن با رعایت چند نکنه بپردازیم.روغن موتور

  • چرا روغن موتور باید تعویض گردد

روغن از زمان شروع کار موتور در معرض اکسیده شدن و تجزیه حرارتی و اب و سوخت خام قرار دارد.لدا روغن پایه ان شروع به الوده شدن و از دست دادن کیفیت خود می نمائید.و از طرفی مواد افزودنی ان نیز رفته رفته مصرف می شوند.مثلا مواد افزودنی پاک کننده ظرفیت معینی برای جذب و معلق نگه داشتن ذرات دارد.جالب است بدانید به ازای مصرف یک لیتر بنرین ;یک لیتر اب تولید می شود که مقداری از ان به صورت بخار از اگزوز خارج می شودو مقداری از ان نیز به روغن اضافه می شود.

  • کاهش مصرف سوخت با تعویض بموقع روغن

کارشناسان فنی خودرو بر این باورند که اگر از موتور در برابر دما و فشار بالایی که در زمان احتراق حاصل می شود محافظت نکنید، قطعات فلزی بسیاری که با هم تماس دارند، ساییده می شوند و خیلی زود از کار می افتند.

زمانی که موتور خودرو روشن است، دما در محفظه احتراق به حدود 2500 درجه سانتی گراد می رسد، فشار بالا و ضربه حاصل از احتراق را هم اگر به آن اضافه کنید، خواهید دید که بی شک موتور خودرو نیازمند حفاظت در برابر این گرما و اصطکاک است.

تعویض روغن، بهترین راه برای کارکرد مناسب موتور خودرو با بازده بالاست که خوشبختانه این نوع محافظت، کم هزینه و آسان است. بسادگی می توان با تعویض روغن در زمان مناسب امکان روان کار کردن قطعات را فراهم کرد.تعویض روغن، ضروری ترین کاری است که می توانید برای ادامه کار موفقیت آمیز موتور خودرو انجام دهید.

روغن موتور :

البته باید توجه کرد که هر نوع موتوری بسته به نوع سوخت و سال ساخت، به روغن موتور معینی نیاز دارد.به گفته کارشناسان نباید فراموش کرد که روغن، موتور را خنک می کند چون کارتر زیر موتور قرار گرفته است. هوایی که هنگام حرکت خودرو از زیر آن عبور می کند، کارتر را خنک می کند و روغنی که هنگام عبور از نقاط مختلف موتور، بخشی از گرمای آن را جذب کرده است در کارتر گرمای خود را به هوا می دهد و خنک می شود. البته این میزان خنک کنندگی برای خنک کردن موتور خودرو بدون استفاده از سیستم خنک کن آبی کافی نیست، اما در خنک شدن موتور تاثیر بسزایی دارد.

همچنین بررسی ها نشان داده که روغن، خوردگی را کاهش می دهد. روغن با پوشش دادن ذرات آب و اسید موجود در موتور، خوردگی را نیز کاهش می دهد. این ذرات بعلاوه ذرات جامدی که در روغن معلقند، روغن را سیاه و آن را رقیق می کنند. روغن موتور را باید به صورت منظم عوض کنید تا پیش از خراب شدن کامل آن بتوانید از شر این مواد زیان آور خلاص شوید.بنابراین اگر روغن موتور را بموقع و بر اساس برنامه ای منظم عوض کنید، می توانید مصرف بنزین را کاهش دهید که نتیجه آن علاوه بر کاهش مصرف انرژی، حافظ محیط زیست و کاهش آلودگی هوا نیز خواهد بود.

روغن از زمان شروع کار موتور در معرض اکسیده شدن و تجزیه حرارتی و اب و سوخت خام قرار دارد.لدا روغن پایه ان شروع به الوده شدن و از دست دادن کیفیت خود می نمائید.و از طرفی مواد افزودنی ان نیز رفته رفته مصرف می شوند

ایا سیاه شدن روغن نشاندهنده رمان مناسب برای تعویض روغن است؟

 
روغن موتور :

بسیاری تصور میکنند که سیاه شدن روغن دلیل خراب شدن ان است.در صورتیکه عکس ان صادق است.یعنی اگر در یک دستگاه سالم روغن پس از مدتی استفاده سیاه نشدمی باید ان را تعویض نمود. در یک موتور سالم زود سیاه شدن روغن بعلت خاصیت پاکنندگی روغن موتور است;یعنی ماده افزودنی پاک کننده در روغن موتور ;دوده حاصل از احتراق را در خود بصورت معلق نگه می دارد و طبعا سیاه می شود.اگر روغن موتور شما دیر سیاه شده باید نگران شد.بدین معنی که روغن قدرت جدب و معلق نگه داشتن دوده ها و مواد زائد را ندارد. واین دوده ها و الودگی ها روی قطعات موتور و لابلای انها ته نشین شده و باعث عدم انتقال حرارت –سائیدگی –رینگ چسباندن و روغن سوزی بیش از اندازه و کاهش تراکم گاز و کشش موتور خواهد شد.

  •  چند نکته در مورد روغن موتور

روغن موتور :

 

1- روغن های موتور با سطح کارآیی پایین تر به هیچ وجه نباید برای موتورهای با تکنولوژی بالاتر استفاده گردد.

2 – در مورد استفاده از روغن های با سطح کیفی بالاتر برای موتورهای قدیمی تر نیز بایستی جانب احتیاط را نگهداشت و در صورت لزوم تفاوت سطوح از یک درجه بیشتر نباشد.

3 – اختلاط دو نوع روغن موتور غیرهمنام و یا با دو سطح کیفی متفاوت دارای اثرات نامشخصی بوده و به هیچ وجه توصیه نمی گردد. دلیل این موضوع تاثیر متقابل مواد افزودنی بعضا متفاوت موجود در روغن ها بر روی یکدیگر و ایراد صدمات شدید به موتور می باشد.

4 – با توجه به عوامل گوناگون از قبیل کیفیت سوخت، شرایط آب و هوایی، ترافیک، نوع رانندگی و بسیاری موارد دیگر کیلومتر کارکرد ذکر شده برای روغن موتور عموما قابل حصول نبوده و تعویض روغن قبل از رسیدن به حداکثر زمان کارکرد، توصیه می گردد.

5 – هنگام تعویض روغن، بهتر است فیلتر روغن نیر عوض شود.

6 – تعویض روغن با استفاده از دستگاه های مکش که از بالای موتور، روغن را تخلیه می نمایند چندان مفید نمی باشد. به دلیل تجمع رسوبات و آلودگی ها در کف کارتر روغن، تخلیه از انتهای کارتر موجب خروج بیشتر لجن و سایر آلاینده ها خواهد شد.

7 – متوسط زمان تعویض روغن در کشورهای پیشرفته صنعتی 13000کیلومتر و برای کشور ما، ایران این رقم حدود 3000کیلومتر می باشد.

8 – استفاده از ظروف پلاستیکی نسبت به فلزی، مقرون به صرفه تر بوده و آلودگی کمتری داشته و میزان هدر رفتن روغن پایین تر خواهد بود.

9 – روغن موتور در هر صورت موجب آسیب به پوست گردیده و از تماس طولانی مدت با آن بایستی جدا اجتناب گردد.

10 – در انتخاب روغن موتور، همواره باید به خاطر داشت که:«مناسب ترین، نه الزاما گرانترین»

 

عوامل موثر در مدت کارکرد تعویض روغن موتور :

 

  • شرایط کار دستگاه و موتور آن

کیفیت مکانیکی موتور به ویژه سیستم سوخت رسانی و انژکتورها و نیز وضیعت برق آن :

  1. کیفیت روغن موتور و سوخت مصرفی
  2. کیفیت فیلترهای هوا و روغن
  3. نوع و مدل و سال ساخت موتور و خودرو
  4. مدت زمانی که روغن در کارتر می ماند

 

 

  • روغن موتور

 
منظور از شرایط کار موتور و خودرو چیست؟

سرعت خیلی زیادخودرو(تخته گاز رانندگی کردن)

رانندگی با بارزیاد ودر سر بالائیها و یدک کشیدن ها

زیاد در جا کارکردن موتور (مثل ترافیک سنگین)

رانندگی در سرما ;قبل از اینکه موتور کمی گرم شده باشد

به طور مستمر مسافتهای کوتاه را طی کردنوخودرو را خاموش و روشن کردن به ویژ در سرما

رانندگی در هوائی که خیلی مرطوب و یا خیلی گرد وغبار داشته باشد

لذا در این شرایط توصیه می گردد که روغن موتور زودتر تعویض گردد . با توجه به تجربیات موجود رعایت این نکته برای طول عمر موتور توصیه می گردد.

۱. ویسکوزیته یا گرانروی بالاتر روغن به معنای محافظت بیشتر از قطعات موتور است

۷۰ درصد از فرسایش موتور هنگام استارت سرد رخ می‌دهد. روغن رقیق‌تر با گران‌روی پایین‌تر هنگام استارت سرد راحت‌تر جریان پیدا می‌کند و سریع‌تر به قسمت‌های حیاتی موتور می‌رسد. به همین خاطر روغن رقیق‌تر می‌تواند به بهترین نحو از فرسایش قطعات موتور هنگام استارت سرد جلوگیری کند. علاوه‌براین گران‌روی پایین‌تر باعث افزایش قدرت موتور نیز می‌شود زیرا فشار وارد بر پمپ روغن برای انتقال روغن به سرتاسر موتور کاهش می‌یابد.

با اینکه روغن غلیظ‌تر با گران‌روی بالاتر معمولا لایه روغن سفت‌تری بین قطعات موتور تشکیل می‌دهد تا از یاتاقان‌ها محافظت کند، استفاده از ترکیبات شیمیایی پیشرفته در روغن‌های جدید این امکان را پدید آورده است که حتی با گرانروی پایین‌تر باز هم محافظت بیشتری ارائه دهند.

البته این به معنای استفاده از روغن رقیق‌تر برای خودروی صفر کیلومتر نیست! در این زمینه باید به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید. برای بعضی از خودروها استفاده از روغن رقیق‌تر در فصول سرد توسط کارخانه سازنده توصیه شده است.
۲. هر چقدر مواد افزودنی روغن بیشتر باشد بهتر است

مواد شیمیایی به کار رفته در بسیاری از افزودنی‌های رایج اثرات مواد افزودنی دیگر را خنثی می‌کنند، یعنی این مواد افزودنی باید با یکدیگر هماهنگی کامل داشته باشند تا اثر هر یک از آنها حفظ شود.

مقدار بیشتر از یک افزودنی خاص نیز لزوما بهتر نیست. به عنوان مثال افزودنی روی یا ZDDP که بسیار رایج است برای استفاده در موتورهایی که میل‌سوپاپ‌هایی با تایپیت‌های تخت دارند توصیه می‌شود زیرا لایه محافظی بین بادامک‌ها و تایپیت‌ها ایجاد می‌کند. با این‌ حال مقدار بیشتر روی به معنای محافظت بهتر نیست بلکه افزودن مقدار بیشتر روی فقط به این معناست که این افزودنی دیرتر تمام شده و اثر پایدارتری خواهد داشت.
۳. کاهش اصطکاک یعنی کاهش فرسایش

باور رایج درباره آب‌بندی یک موتور نو این است که قطعات نو باید با سایش آب‌بندی شوند. ایرادی که در این باور وجود دارد این است که اکثر مردم نمی‌دانند که تفاوت زیادی میان کاهش اصطکاک و کاهش فرسایش وجود دارد. با اینکه هر دو یک مفهوم یکسان به نظر می‌رسند ولی این‌طور نیست. یک مثال بارز در این زمینه افزودنی ZDDP است. استفاده از این افزودنی در فرآیند آب‌بندی بسیار مهم است. خصوصا اگر خودروی شما میل‌سوپاپ‌هایی با تایپیت‌های تخت داشته باشد استفاده از نوع و مقدار صحیح این افزودنی باعث کاهش فرسایش می‌شود. اما ZDDP اصطکاک را کاهش نمی‌دهد.

روغن‌های سینتتیک طوری طراحی شده‌اند که اصطکاک را کاهش دهند ولی موتور خودروی شما به اصطکاک نیاز دارد تا افزودنی ZDDP در آن اثر کند و بدون اینکه قطعات موتور در طول آب‌بندی دچار فرسایش شوند، به صورت شیمیایی تماس قطعات با یکدیگر را برقرار کند. روغن‌های کم‌اصطکاک (خصوصا روغن‌های سینتتیک) طوری طراحی شده‌اند که اصطکاک را کاهش دهند و درنتیجه باعث می‌شوند موتور خیلی دیرتر آب‌بندی شود.

روغن‌های مخصوص آب‌بندی با ترکیب شیمیایی مناسب نه تنها از فرسایش بیش‌ازحد قطعات جلوگیری می‌کنند بلکه سریع تماس میان قطعات موتور را برقرار کرده و آنها را آب‌بندی می‌کنند. در این رویکرد فرسایش کمتر شده و موتور سریع‌تر آب‌بندی می‌شود.
۴. روغن‌های مخصوص خودروهای مسابقه‌ای همیشه بهترین نوع روغن هستند

حتی اگر موتور خودروی شما قدرت بالایی داشته باشد و از تعداد زیادی قطعات با فناوری مسابقه‌ای ساخته شده باشد به این معنا نیست که روغن با فرمول مخصوص مسابقات بهترین گزینه ممکن برای آن است.

باید به نوع کاربرد روغن توجه کنید. ازآنجایی‌که به‌ندرت پیش می‌آید رانندگان خودروهای خیابانی و حتی خودروهایی که موتورهایی با عملکرد بالا دارند، پدال گاز را بیشتر از نصف فشار دهند معمولا دمای روغن در این موتورها به اندازه کافی بالا نمی‌رود که آلودگی‌های موجود در روغن در اثر حرارت از بین بروند. توجه داشته باشید که روغن‌های مسابقه‌ای مواد پاک‌کننده یا شوینده بسیار کمی دارند و طراحی آنها طوری است که بعد از چند دور مسابقه باید تعویض شوند بنابراین اگر قانون استاندارد تعویض روغن در خودروهای خیابانی که هر ۵۰۰۰ کیلومتر است را در مورد روغن‌های مسابقه‌ای اجرا کنید خیلی زود آلوده می‌شوند و درنهایت این آلودگی‌ها به دیواره‌های سیلندرها آسیب می‌رسانند و باعث نفوذ گازهای احتراق درون محفظه روغن و کنترل ضعیف مقدار روغن بین رینگ پیستون و دیواره سیلندر می‌شوند.

1. کار روغن موتور چیست ؟

وظایف اصلی روغن موتور ؛ روان سازی قسمتهای متحرک موتور ، به حداقل رساندن اصطحکاک و فرسایش ، کمک به کاهش حرارت و به خود گرفتن کثافات ، ذرات معلق و رسوبات لجنی حاصل از احتراق می باشد .

بدلیل اینکه روغن موتور باید این چند کار پیچیده را به طور همزمان انجام دهد ، یک فرمولاسیون شیمیایی پیچیده را می طلبد ، اما شما برای آنکه بدانید روغن موتور چگونه عمل می کند ، چگونه رده بندی می شود و چگونه باید نوع صحیح آنرا برای خودرویتان برگزینید ، نیاز به شیمیدان و یا مهندس شیمی بودن ، ندارید . کافی است با انواع مختلف روغن موتور ، رده بندیهای آن و علائم و اختصاراتی که برای آن استفاده می شود ، آشنا باشید .

 

2. انواع روغنها :

در حال حاضر روغنهای موتور خودروها به ۳ نوع کلی تقسیم می شوند :

الف : مینرال  ب : سنتتیک ج : نیمه سنتتیک

انواع روغن موتور

 

الف - مینرال :

روغنی است که بر پایه نفت خام ساخته می شود و همان روغنی است که سالهاست در خودروها بکار برده می شود و همه ما با آن آشنایی داریم .

 

ب - سنتتیک :

روغنی است که از ترکیبات شیمیایی یا پولیمراسیون هیدروکربنها (Olefins) تولید می شود و نه با تصفیه نفت خام ، این نوع روغن ، اولین بار برای موتورهای جت بکار گرفته شد که بدلیل مزایایی که این نوع روغن نسبت به نوع مینرال داراست در سالیان اخیر مصرف آن در خودروها نیز فزونی یافته است . روغنهای سنتتیک انواع مختلف با مواد تشکیل دهنده متفاوتی دارند که این امر آنها را از لحاظ کیفیت و نوع مصرف نیز با یکدیگر متمایز می سازد ، از بین صدها نوع روغن سنتتیک با فرمولاسیون های مختلف که هر یک محاسن و معایبی را نیز دارا هستند ، نوعی که بر پایه Polyalphaolefins یا به اختصار (PAO) ساخته می شود و مقادیر کمی هم Ester در خود دارد ، دارای کارآیی و مقبولیت بیشتری است .

 

از مزیت های اکثر روغن های سنتتیک می توان موارد زیر را ذکر کرد :

1. کاهش مصرف روغن بدلیل عمر بیشتر روغن

2. غیر خورنده و غیر سمی بودن

3. تبخیر شوندگی پایین

4. دمای سوختن بالا

5. مقاومت در برابر اکسیداسیون بالا

6. دارا بودن شاخص ویسکوزیته بالا به صورت طبیعی (عکس العمل سریع در مقابل تغییرات دما)

7. کاهش مصرف سوخت تا ۲/۴ درصد

8. نقطه روان شدن پایین

10. قابلیت استفاده از روغنهای با گستره ویسکوزیته زیاد بدون نگرانی از شکست پلیمرها (در ادامه توضیح داده خواهد شد)

عیب این نوع روغنها نیز ، قیمت بالای آنها و عدم تطابق کامل با موتورهای با تکنولوژی قدیمی است .

 

ج - نیمه سنتتیک :

مخلوطی است از روغن سنتتیک و مینرال (ارگانیک) ، این نوع روغن کیفیت روغنهای سنتتیک را ندارد اما در شرایط سخت ؛ نظیر دماهای بالا و یا بار زیاد عملکرد بهتری نسبت به نوع مینرال داراست و بیشتر برای وانتها و SUV ها مصرف می شود و قیمت آن نیز کمی بیشتر از مینرالهاست .

برای آگاهی از اینکه کدامیک از روغنهای فوق برای خودروی شما مناسب است ، بهترین منبع و مأخذ دفترچه راهنمای خودرو یا برچسبهای داخل محفظه موتور می باشد (در صورتیکه نوع روغن مشخص نشده ، معنای آن استفاده از همان نوع قدیمی مینرال است) . استفاده از روغن مینرال یا نیمه سنتتیک برای موتوری که تنها استفاده از روغن سنتتیک در آن توصیه شده ، می تواند برای موتور خطر آفرین باشد ، اما در مقابل استفاده از روغنهای سنتتیک یا نیمه سنتتیک برای موتورهایی که برای استفاده از نوع مینرال طراحی شده اند (موتورهای قدیمی) با تمهیدات خاصی ، از نظر تولید کنندگان روغنهای سنتتیک بلا مانع است . اما بسیاری از متخصصین بدلایل زیر این کار را نیز اشتباه و مضر می دانند :

1. هر یک از انواع مختلف روغنهای سنتتیک با توجه به فرمول شیمیایی ، قابلیت تطابق با برخی انواع لاستیکها و الاستومرها را نداشته و در نتیجه اگر از روغن سنتتیکی با فرمول خاصی برای موتوری با واشرها و درزبندهایی که با آن فرمول روغن سازگار نباشد ، استفاده شود باعث نشتی روغن و مسائلی از این قبیل خواهد شد ( روغنهای مینرال باعث تورم واشرها و جلوگیری از نشتی آنها می شوند ، اما روغنهای سنتتیک در مورد برخی انواع واشرها دارای این خاصیت نیستند و حتی برخی از آنها ، باعث خورده شدن برخی انواع واشرها ، می شوند) در این راستا حتی استفاده از روغن سنتتیک با مواد تشکیل دهنده ای متفاوت از آنچه در دفترچه راهنمای خودرو درج شده ، برای خودروهایی که با این نوع روغن کار می کنند نیز می تواند خطر ساز باشد ، چه رسد به استفاده از این نوع روغنها در موتورهایی که بر پایه استفاده از روغن مینرال طراحی شده اند ، بعنوان مثال روغن سنتتیک بر پایه Polyglycol با پلی استرها ، پلی کربنیکها ، ABS ، پلی ونیل کلرینها ،Polyphenylene Oxide ( همگی پلاستیک هستند) و Buna S ، بوتیل ، Neoprene و لاستیک طبیعی (همگی الاستومر هستند) سازگاری خوبی ندارد و یا روغن سنتتیک بر پایه PAO نیز که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار بر این پایه هستند (بدلیل شباهت زیاد به خواص روغنهای مینرال) با لاستیک طبیعی ، EPDM ، بوتیل و Buna S که همگی الاستومر هستند ، سازگاری ضعیفی دارد ، لیست برخی از انواع روغنهای سنتتیک و قابلیت تطابقشان با انواع الاستومرها و لاستیکها ، همچنین حلالیت هر کدام در افزودنیها و لجن موتور به همراه خواص و عدد VI (در ادامه بررسی خواهد شد)

۲- روغنهای سنتتیک در مقایسه با روغنهای مینرال با لایه نازک تری بر روی قطعات موتور می نشیند (به همین خاطر فاصله قطعات ثابت و متحرک موتور هایی که با روغن سنتتیک کار می کنند کمتر می باشد) از اینرو استفاده از این نوع روغن برای موتورهایی که با تکنولوژی قدیمی مینرال طراحی شده اند ، باعث نشتی پیستون خواهد شد . البته این مورد از طرف سازندگان روغنهای سنتتیک با دلایل قابل قبولی رد می شود ، اما در عمل این مشکل ، درباره خودروهای قدیمی دیده شده .

به هر روی در صورتی که سالهاست از روغن مینرال استفاده می کنید و خودرویتان دارای تکنولوژی قدیمی است ، از استفاده از این نوع روغنها بپرهیزید ، اما درصورتیکه دارای خودرویی با تکنولوژی نسبتا جدید هستید و از بی خطر بودن تعویض روغن از مینرال به سنتتیک یا نیمه سنتتیک اطمینان دارید ، از نوعی که برپایه PAO ساخته شده استفاده نموده و این موضوع را نیز از یاد نبرید که با تعویض روغن از مینرال به سنتتیک باعث می شوید رسوبات پخته شده روغنهای مینرال از روی قطعات موتور کنده شده و در موتور غوطه ور گشته و پس از مدتی موتور را از کار بیندازد ، به همین خاطر قبل از این تعویض باید موتور را یا به طور کامل رسوب زدایی نموده و یا اینکه از روغنهای فلاشینگ (Flush Oil) استفاده نمایید (این نوع روغن فقط مخصوص تمیز کردن موتور می باشد) به این ترتیب که روغن مینرال را بدون تعویض فیلتر روغن oil filter تخلیه کرده و روغن فلاشینگ را جایگزین نموده و اجازه دهید موتور به مدت ۲۰ دقیقه درجا کار کند ، پس از آن میتوانید روغن فلاشینگ را تخلیه کرده ، فیلتر روغن oil filter ر را تعویض نموده و روغن سنتتیک یا نیمه سنتتیک را جایگزین نمایید .

 

چند نکته درباره جزییات روغن موتور :

 

- روغنهای نیمه سنتتیک ، همانگونه که ذکر شد مخلوطی هستند از روغن مینرال و سنتتیک و می توانند همان مشکلات روغن سنتتیک را برای موتورهای ساخته شده برای روغنهای مینرال پدید آورند .

- در خودروهایی که استفاده از روغن سنتتیک در آنها توصیه شده ، حتما از نوع مشخص شده استفاده نمایید و درصورتیکه به جهت قرارداد شرکت تولید کننده با شرکت نفتی خاصی ، تنها نام روغن مربوطه در دفترچه راهنما ذکر شده و از توضیح بیشتر در مورد آن خودداری شده ، و بر روی ظرف آن روغن هم توضیحی درباره نوع مواد تشکیل دهنده ، داده نشده ، تنها از همان نوع روغن استفاده نمایید .

- در صورتی که به تعویض نوع روغن از مینرال به سنتتیک در خودروی خود اصرار دارید ، نوعی که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار را شامل می شود ، یعنی PAO را ، انتخاب نمایید ، چرا که بیش از دیگر انواع روغنهای سنتتیک به نوع مینرال شبیه است .

3. ویسکوزیته روغنها :

ویسکوزیته یا گرانروی ، یک مختصر فیزیکی سیالات است ، که به مقاومت آنها در برابر جریان یافتن بستگی دارد . به طور مثال آب دارای ویسکوزیته پایین و عسل دارای ویسکوزیته بالایی است ، ویسکوزیته مایعات تابعی است از دما ، بدین معنا که با افزایش دما ویسکوزیته کم و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد . ویسکوزیته در مورد روغن به طور عامیانه ، با نام وزن نیز شناخته می شود .

ویسکوزیته روغن ها

روغنها با ویسکوزیته های مختلف برای شرایط آب و هوایی مختلف تولید می شوند ، استفاده از روغن با ویسکوزیته بالا در زمستان ؛ روانکاری موتور را تا زمان گرم شدن به تاخیر انداخته و در این مدت روغن به تمامی قسمتهای موتور نخواهد رسید ، همچنین استفاده از روغن با ویسکوزیته پایین در تابستان نیز باعث سایش قطعات موتور می گردد . پس انتخاب ویسکوزیته مناسب برای روغن موتور یک خودرو ، کاملا تابع شرایط آب و هوایی است ، که البته اخیرا وجود روغنهای چهار فصل ( Multi Grade ) یا همان چند ویسکوزیته ، نیاز به تغییر روغن ، به نسبت تغییر فصل یا شرایط آب و هوایی را تا حدودی بر طر ف نموده است ، اما استفاده از تنها یک نوع روغن چهار فصل از نوع مینرال برای تمامی فصول نیز با توجه به دلایلی که در ادامه توضیح داده خواهد شد ، پیشنهاد نمی شود .

انجمن مهندسین خودرو SAE) برای راحتی کار ، میزان ویسکوزیته روغنها را بوسیله یکسری اعداد ، طبقه بندی نموده . این طبقه بندی برای روغن موتور بین ۰ تا ۶۰ می باشد . روغن های تابستانی که در دماهای بالا از غلظت کافی برخوردار هستند ، اعداد ویسکوزیته ای در حد ۳۰ تا ۶۰ داشته (هر چه هوا گرمتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته بالاتر استفاده شود) و روغن موتور های زمستانی که در دماهای پایین براحتی جریان می یابند ، اعداد ویسکوزیته ای ما بین ۰ تا ۲۵ را دارا هستند (هر چه هوا سردتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته پایین تر استفاده شود) . برای تشخیص راحت تر عامه بعد از عدد ویسکوزیته روغنهای زمستانی حرف W درج می گردد که مخفف Winter می باشد ، همچنین بدلیل آنکه این طبقه بندی توسط Society of Automotive Engineers ابداع شده ، همیشه قبل از درج عدد ویسکوزیته مخفف نام این انجمن (SAE) نیز نوشته میشود .

روغنهایی که تنها دارای یک ویسکوزیته می باشند ، تک ویسکوزیته نام دارند ، اما روغنهایی که در سالهای اخیر با کمک علم شیمی و با افزودن پلیمر به روغن پایه تولید می شوند ، توانایی داشتن ویسکوزیته های محتلف در دماهای مختلف را دارا هستند ، این امر باعث می شود روغن در تمامی شرایط آب و هوایی از غلظت لازم برخوردار باشد ، که این امر علاوه بر افزایش عمر موتور ، تا حدی باعث کاهش مصرف سوخت نیز خواهد شد ، از همین رو روغنهای تک ویسکوزیته در حال از رده خارج شدن می باشند و تنها کاربرد این نوع روغنها در مورد خودروهای سواری ، برای موتور خودروهای Race می باشد که دارای Heater یا گرم کن روغن می باشند .

کد SAE در روغنهای چهار فصل به صورت دو جزئی است ، که عدد اول که به همراه حرف W می باشد ، مربوط به پایین ترین ویسکوزیته آن روغن و عدد دوم معرف بالاترین ویسکوزیته آن روغن است .

اما همانطور که ذکر شد ، روغنهای چند ویسکوزیته بواسطه افزودن پلیمر به روغن ساخته می شوند ، این پلیمرها به روغن اجازه می دهند تا در دماهای مختلف ویسکوزیته های مختلفی داشته باشد ، در هوای سرد پلیمرها در خود جمع شده و باعث جریان یافتن راحت تر روغن می گردند و در گرما نیز پلیمرها شروع به باز شدن به صورت زنجیره های بلند نموده و روغن غلیظ می گردد ، اما این افزایش و کاهش ویسکوزیته تنها تا حد مشخص شده برای همان روغن است ، مثلا یک روغن 10W-30 روغنی است با ویسکوزیته ۱۰ که در زمان گرم شدن ویسکوزتر از ۳۰ نخواهد شد ؛ یعنی اگر مثلا این روغن در دمای ۱۰۰ درجه به ویسکوزیته ۳۰ برسد ، در دماهای بالاتر نیز ویسکوزیته ای بیش از ۳۰ پیدا نخواهد کرد ، که این امر بواسطه مقدار پلیمر افزوده شده برای دستیابی به عدد حداکثر ۳۰ برای روغن 10W-30 می باشد .

آنچه که باید در استفاده از این نوع روغنها بخصوص در مناطق سردسیر مد نظر قرار گیرد ، انتخاب روغن با کمترین فاصله ویسکوزیته است ؛ بدین معنا که در زمستان با توجه به کمترین دمای منطقه سکونتتان و در تابستان با توجه به گرمترین دما ، روغن مطلوب را انتخاب نمایید و از استفاده از روغنهایی که از دماهای بسیار بالا تا دماهای بسیار پایین را ساپورت می کنند ، بپرهیزید ، چرا که پلیمرهای موجود در این نوع روغنها بسیار زیاد می باشند و این پلیمرها پس از مدتی شکسته شده و با رسوبات موجود در روغن ترکیب می شوند ، که این امر می تواند باعث چسبیدن رینگ و یا مشکلاتی از این قبیل شود (ضرر استفاده از این روغنها در موتورهای دیزلی بیشتر است) ، روغنهای 5W-50 ، 5W-40 ، 5W-30 و 10W-40 با گستره ۲۵ تا ۴۵ تایی از این قبیل روغنها هستند (روغنهای سنتتیک و نیمه سنتتیک از این قاعده مستثنی هستند) . شاید بگویید روغن 20W-50 نیز روغنی است با گستره ۳۰ تایی ، مشابه 10W-40 ، اما چنین نیست ، چرا که 20W-50 از پایه سنگین تر ۲۰ شروع می شود و برای ویسکوز شدن و رسیدن به عدد ۵۰ نیاز به پلیمر بسیار کمتری دارد تا روغن 10W-40 که دارای پایه ۱۰ می باشد و باید توانایی رسیدن به عدد ۴۰ را دارا باشد . از اینرو ، روغنهای 10W-40 مینرال توسط کمتر خودروسازی توصیه می شود و حتی برخی کارخانجات استفاده از آنرا مساوی با خارج شدن خودرو از گارانتی می دانند .

پس تا آنجا که ممکن است در مورد روغنهای مینرال سعی کنید به نسبت شرایط آب و هوایی محل سکونتتان ، فاصله کمتری را بین دو عدد SAE انتخاب نموده و این را بدانید که هر چه ویسکوزیته زمستانی عدد کمتری باشد ، برای ویسکوز شدن و رسیدن به اعداد ویسکوزیته بالاتر نیاز به پلیمر بیشتری داشته و پلیمر زیاد نیز برای موتور خودروی شما مضر است .

با توجه به شرایط آب و هوایی اکثر نقاط ایران ، در بین روغنهای موجود در کشور (از نظر ویسکوزیته) روغنهای 20W-50 برای دماهای بین ۱۰- تا ۴۰+ و 25W-50 برای دماهای بین ۵ - تا ۴۰+ دارای عملکرد مناسبی می باشند .( روغنهای 25W-50 و 20W-50 در گرمای تابستان دارای شرایط یکسانی هستند و فقط در شرایط سرد ، بین ۱۰- و حدود ۵ - ، 20W-50 بهتر جریان می یابد اما 25W-50 دارای پلیمر کمتری است) . البته بنا به دلایل بالا روغن 20W-40 برای زمستان انتخاب مناسب تری است ، اما متاسفانه این نوع روغن در کشورمان کمتر یافت می شود .

همچنین در صورتیکه در نقاط سردسیر کشور ، مانند آذربایجان یا چهار محال و بختیاری زندگی می کنید (دماهای زیر ۱۰- درجه سانتیگراد) و ناچار به استفاده از روغنهای با پایه زمستانی ۱۰ یا ۵ هستید ، حتما سعی کنید از روغنهای چند ویسکوزیته ای استفاده نمایید که عدد دومشان بیشتر از ۳۰ نباشد .

4. کدهای API :

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی ساخت موتورها ، روغنهای موتور نیز همگام با آنها دچار تغییر در سطح کیفیت و نوع مواد افزودنی گردیده اند .

انستیتو مواد نفتی آمریکا API برای طبقه بندی و جداسازی روغنها بر حسب کیفیت و فناوری ساخت آنها ، اقدام به کد بندی خاصی نموده است . این کدها شامل دو حرف می باشند ، حرف اول نشاندهنده این است که روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی است یا بنزینی ، که در این بین اگر کد با حرف C شروع شود (مخفف Commercial) روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی و اگر با حرف S شروع شود (مخفف Service) روغن برای استفاده در خودروهای بنزینی طراحی شده .

اما حرف دوم که نشاندهنده کیفیت و فناوری ساخت روغن می باشد بر حسب الفبای انگلیسی از حرف A شروع شده و تا کنون در مورد خودروهای بنزینی تا حرف N و در مورد خودروهای دیزلی تا حرف I ارتقا یافته ، در مورد خودروهای دیزلی بعد از حروف مذکور در مواردی اعداد ۲ یا ۴ نیز دیده می شوند که نشاندهنده این است که ، آن روغن برای موتورهای ۲ زمانه ساخته شده ، یا ۴ زمانه .

همیشه نوع ارتقا یافته روغن (با کد بالاتر) ، خواص انواع قبلی را نیز داراست ؛ یعنی می توان از آنها ، در خودروهایی که انواع قدیمی تر روغن در دفترچه راهنمایشان پیشنهاد شده نیز ، استفاده نمود . اما استفاده از روغن قدیمی تر (با کد پایین تر) برای موتوری که روغنی با کد جدیدتر برای آن توصیه شده ، بسیار مضر می باشد . برخی روغنها قابلیت تامین نیازهای هر دو نوع موتور دیزلی و بنزینی را دارا می باشند و کد این نوع روغنها نیز به صورت ۲ تایی نوشته می شود که همیشه کد اول مربوط به خودروهای دیزلی و کد دوم مربوط به خودروهای بنزینی میباشد ؛ مانند API CD/SH .

سمبل API :

به طور کلی بدلیل استاندارد بودن اعداد API در جهان ، تمامی تولیدکنندگان روغن برای معرفی فناوری ساخت روغنهایشان از این کدها استفاده می کنند ، اما اگر روغن موتور شرکتی بوسیله خود API مورد تایید قرار گرفته باشد سمبل API بر روی آن درج شده است .

خودروی بنزینی API

چند نکته :

رعایت نکات زیر باعث افزایش عمر موتور و عملکرد بهتر آن خواهد شد :

1. با هر بار تعویض روغن ، فیلتر را نیز حتما تعویض نمایید (بدون توجه به میزان کارکرد آن) .

2. از ترکیب چند روغن با یکدیگر پرهیز کنید .

3. پس از استارت زدن اجازه دهید موتور حداقل ۱۵ ثانیه درجا کار کرده و سپس تا مدتی با دور پایین برانید .

4. هیچگاه از افزودنیها استفاده نکنید ، چرا که ممکن است با افزودنیهای موجود در روغن سازگار نباشند ، و این را نیز بدانید که هرچه لازم باشد در خود روغن موجود است .

5. از روغنی که بیش از ۳ سال از تاریخ تولید آن گذشته ، استفاده نکنید .

6. سیاه نشدن روغن ، نشانه مرغوبیت آن نیست ، بلکه بدین معناست که روغن قابلیت جذب ذرات اسیدی و ناخالصیها را نداشته است .

7. در صورتیکه سالهاست از روغن مینرال استفاده می کنید ، اقدام به تعویض آن با نوع سنتتیک یا نیمه سنتتیک ننمایید (حتی با استفاده از روغن

برای موتور خودروی‌تان چقدر ارزش قائل هستید؟ عمر موتور شما تا حد زیادی به کیفیت روغن موتوری که در آن می‌ریزید بستگی دارد- روغن به مانند خون در رگ‌های آن است. عموما، مردم توجه زیادی به روغن خودوری خود نمی‌کنند- قدیما می‌گفتن: روغن روغنه دیگه!! (نه بیشتر). اما در دهه‌ی 80 و 90 میلادی، زمانی که خودروهای ‌هات‌هچِ 16 سوپاپی و توربو رواج پیدا کردند، روغن موتور دچار تحولی چشم‌گیر شد. موتورهای با تراکم ‌بالا و مرگ سیاه موتور خودرو به معنای پایان روزهای روغن‌سوزی بود.

برای مثال، کمپانی کاسترول را در نظر بگیرید. آنها سال‌ها بود که با روغن معدنی GTX خود در این حوزه پیشگام بودند. این محصول، در نهایت جای خود را به روغن‌های نیمه مصنوعی/نیمه‌صنعتی و کاملاً مصنوعی/صنعتی داد، مانند GTX2 و GTX3 Lightec. این روغن‌ها نیز جای خود را به فرمول SLX و اخیرا به GTX Magnatec دادند. در حال حاضر، همه‌ی سازندگان طیف وسیعِ مشابهی از روغن‌ها را در اختیار دارند.

  • کار اصلی روغن موتور چیست ؟

روغن موتور وظایف بسیار زیادی دارد. از سایش همه‌ی سطوح فلزی در موتور و فرسایش آنها در اثر اصطکاک جلوگیری می‌کند و گرما را از سیکل احتراق دور می‌کند. همچنین، روغن‌ همه‌ی محصولات جانبی احتراق نظیر سیلیکا (اکسید سیلیکون) و اسیدها را در حالت سوسپانسیون (تعلیق) نگه می‌دارد. در نهایت، روغن موتور تماس با اکسیژن را به حداقل می‌رساند و بنابراین از اکسیداسیون در دماهای بالا جلوگیری می‌کند. روغن همه‌ی این وظایف را تحت گرما و فشار بالا انجام می‌دهد.

شماره‌هایی مثل «5W40» را چطور باید بخوانیم ؟

روغن‌های از نوع ساده معمولاً در اکثر موتورهای امروزی زمانی که گرم می‌شوند، روان‌تر می‌شوند که در نتیجه روغن‌ از چندین نوع وارد آن می‌شود. ایده‌ی کار ساده است- با استفاده از علم و فیزیک، کاری کنید زمانی که روغن پایه داغ می‌شود، روان‌تر نشود. شماره‌ی پیش از حرف W، درجه‌ی ویسکوزیته‌ی «سرد» روغن است و شماره‌ی بعد از W، درجه‌ی ویکسوزیته‌ی «گرم» روغن موتور است. بنابراین روغنی با شماره‌ی 5W40، روغنی است که در زمان سرد بودن به مانند یک روغن ساده‌ی درجه‌ی 5 عمل می‌کند، اما زمانی که داغ می‌شود بیش از روغن درجه‌ی 40  روان نمی‌شود. هر چقدر شماره‌ی زمستان (یعنی W) کمتر باشد، در روزهای سرد سال، موتور راحت‌تر روشن می‌شود و به کار خود ادامه می‌دهد. در بخش‌های ویسکوزیته و درجه‌بندی SAE، جزئیات بیشتری در مورد این موضوع وجود دارد.

راهنمایی سریع در مورد درجه‌های مختلف روغن
تمام سنتتیک     ویژگی‌ها
0W-30
0W-40
5W-40     صرفه‌جویی اقتصادی در مصرف سوخت
عملکرد و توان موتور را بهبود می‌دهد.
تضمین می‌کند که موتور در برابر سایش و تجمع رسوبات محافظت می شود.
دماها
به سرعت خود را به قطعات متحرک موتور می‌رساند.
نیمه سنتتیک     ویژگی‌ها
5W-30
10W-40
15W-40     حفاظت بهتر
حفاظت خوب در 10 دقیقه‌ی اول پس از شروع به کار خودرو.
تقریبا سه برابر موثرتر در کاهش فرسایش خودرو.
افزایش مدت زمان بین تعویض روغن‌- لازم نیست زیاد روغن را عوض کنید.
مینرال     ویژگی‌ها
10W-40
15W-40     حفاظت پایه برای انواع خودروها
لازم است که روغن خیلی زود عوض شود.

  • مرگ سیاه موتور خودرو چگونه اتفاق می افتد ؟

برای اولین بار مرگ سیاه موتور خودرو در اوایل دهه‌ی80 میلادی ظاهر شد، زمانی که ماده‌ای سیاه و چسبناک را عامل اصلی از رده خارج شدن و گیرپاچ بسیاری از موتورها در اروپا معرفی کردند. به خاطر اینکه نه دلالان خودرو و نه مکانیک‌ها نمی‌دانستند که باید چه کاری بکنند، این مسئله برای مالکان خودرو بسیار آزار دهنده بود. مرگ سیاه موتور خودرو در بیمه‌نامه‌ها لحاظ نشده بود- مالکان باید خود بهای تعمیر خودرو را می‌پرداختند. بسیاری از خودروها دچار این مشکل شدند، اما خودروهای فورد و واکس‌هال (GM) بیش از همه ضرر کردند. دلایل ایجاد این مشکل را این موارد ذکر کردند: جاده‌های با سرعت مجاز بالاتر، دمای بالاتر زیر هود، تولرانس‌های مهندسی سفت و سخت‌تر و روغن‌ موتورهایی که کار زیادی از آنها کشیده بودند. این روغن‌ها نمی‌توانستند به تقاضا پاسخ دهند و تحت فشار، ترکیب شیمیایی خود را به نوعی ماده‌ی قیری شکل چسبناک تغییر می‌دادند. این امر باعث مسدود شدن کانال‌های روغن در موتور می شد، به علت عدم وجود روان‌کاری مناسب به آنها صدمه می‌زد و در نهایت باعث گیرپاچ آنها می‌شد.

شما می‌توانید این اثر را با یک ماهی‌تابه، روغن سرخ کردنی و یک چراغ جوشکاری/مشعل جوشکاری بازسازی کنید، البته ما این کار را پیشنهاد نمی‌کنیم!!! روغن سرخ‌کردنی خیلی بیشتر از حالتی که برای آن طراحی شده است گرم می‌شود و در نهایت به یک قیر سیاه رنگ در ماهی‌تابه تبدیل خواهد شد. اگر این کار را انجام دهید ممکن است آشپزخانه‌ی شما به آتش کشیده شود. به همین دلیل است که گفتم: «این کار را انجام ندهید!»

به هر حال، علاوه بر به آتش کشیدن آشپزخانه، مرگ سیاه موتور خودرو عاملی شد برای تولید روغن‌های باکیفیت‌تر و جدیدتر، بسیاری از آنها به جای آنکه معدنی باشند، مصنوعی بودند.

مرگ سیاه موتور خودرو در قرن بیست و یکم: لجن

مرگ سیاه موتور خودرو هنوز تا به امروز با ماست ولی نام جدیدی دارد- لجن. علت آن مشابه علت مرگ سیاه موتور خودرو است و به نظر می‌رسد به شرایط نگهداری یا میزان کارکرد ربطی ندارد. با گذشت زمان، ترکیبات شیمیایی در روغن موتورها به سبب حضور طولانی در دماهای بالا و عادات نگهداری ضعیف، تجزیه می‌شوند. زمانی که روغن اکسید می‌شود، افزودنی‌ها از آن جدا می‌شوند و شروع به تجزیه‌ی شیمیایی و در نهایت انجماد می‌کنند که این امر به پختن روغن، تبدیل شدن رسوبات به موادی ژلاتینی، نظیر ماست سیاه، منجر می‌شود. به علت نحوه‌ی بسته‌بندی، موتورهای امروزی وان‌ها و محفظه‌های کوچکتری نسبت به خودروهای قدیمی دارند و بنابراین روغن کمتری را نگه می‌دارند. حجم کمتر روغن نمی‌تواند محصولات جانبی احتراقی زیادی را در خود در حالت سوسپانسیون نگه دارد و همین امر به تجزیه‌ی زودهنگام شیمیایی منجر می‌شود.

مرسوم‌ترین عامل در ایجاد لجن، ترکیبی از روغن‌های معدنی، عدم نگهداری از سوی مالک خودرو و شرایط سخت رانندگی است. با این حال، یکی از مقالات مرکز «گزارش‌های مشتری/CR» نشان داد که برخی از موتورهای کمپانی‌هایی نظیر آئودی، کرایسلر،سآب، تویوتا و ولکس‌واگن، صرفنظر اینکه هر چند وقت یکبار روغن خودرو را عوض می‌کنید، مستعد ایجاد لجن هستند.

لجن در موتور چه شکلی است؟

یکی از رانندگان BMW که مشکلاتی با لجن موتور خود داشت و در انجمن‌های Bimmerfest در مورد آن مشغول بحث بود با سایت Carbibls.com تماس گرفت. او چند تصویر از مشکل خود فرستاد و دیگر کاربران نیز تصاویری مشابه از همان قطعات موتور در شرایط «نرمال» فرستادند. در زیر دو مورد از آن تصاویر را مشاهده می‌کنید. در سمت چپ، اجزای سالم موتوری که به خوبی از آن نگهداری شده است از طریق درپوش فیلتر روغن تصویربرداری شده است. در سمت راست، همان موتور در وضعیتی است که دچار مشکلات لجن‌زایی شده است.

در این مثال، اتفاق نظر بر این بود که لجن ایجاد شده به این دلایل بوجود آمده است: بیش‌گرمایش موتور، روغنی که برای 36 هزار کیلومتر پس از رانندگی درون شهری تعویض نشده است، استارت‌های سرد بسیار زیاد و دوره‌ی زمانی در حدود 12 ماه در انبار بدون تعویض روغن.

  • برطرف نمودن لجن بسته شده در جداره موتور خودرو :

هیچ راه سریع و دشواری برای برطرف نمودن مشکل لجن در موتور وجود ندارد. اگر اوضاع واقعا بد باشد، ممکن است شست‌وشوی موتور تنها راه حل باشد، اما این کار می‌تواند مشکلات دیگه‌ای به همراه داشته باشد. اگر شست‌وشوی موتور باعث شود ذره‌ای لجن در جایی جمع‌گردد که بتواند آسیب‌ بیشتری به موتور وارد نماید، موتور به واقع دچار استهلاک و فرسایش می‌شود.

جالب است که بدانید برخی از تکنسین‌‌های مسابقات اتومبیل‌رانی گزارش‌هایی مبنی بر ایجاد لجن در موتورهای مسابقه‌ای در نتیجه‌ی استفاده‌ از افزودنی‌های خریداری شده از بازار لوازم جانبی در کنار روغن معمولی منتشر کرده اند. ترکیب شیمیایی افزودنی‌ها آنقدری که برخی از کمپانی‌ها می‌خواهند ما باور کنیم که خنثی هستند، خنثی نمی‌باشند و در کنار انواع خاصی از روغن‌ها و شرایط پر تنش رانندگی، می‌‌توانند باعث تجزیه‌ی روغن و ایجاد لجن شوند. درسی که می‌توانیم از این مسائل بگیرم این است: «از افزودنی‌ها استفاده نکنید!!»

روغن موتور سنتتیک/ سنتتیک یا مینرال/طبیعی

روغن‌های مینرال برپایه‌ی نفتی هستند که از زمین عزیز ما بیرون کشیده می‌شوند و سپس پالایش می‌شوند. روغن‌های سنتتیک/صنعتی را اکثرا شیمیدان‌هایی که کُت آزمایشگاهی سفیدرنگ به تن دارند در لابراتوارهای شرکت‌های نفتی می‌سازند. نوع دیگر، روغن‌های نیمه سنتتیک/نیمه مصنوعی هستند که گاهی اوقات به آنها نوع پریمیوم نیز گفته می‌شود که ترکیبی از این دو نوع می‌باشند. مخلوط کردن انواع مختلف اشکالی ندارد، اما عاقلانه تر این است که به جای آنکه انواع مختلف را با هم مخلوط کنیم کاملاً از یک نوع جدید استفاده کنیم.

روغن‌های سنتتیک

برخلاف نام‌شان، اکثر روغن‌های موتور مشتق‌شده‌ی مصنوعی (یعنی Mobil 1، کاسترول فرمول RS و...) در واقع از روغن‌های معدنی مشتق می‌شوند- آنها عمدتا از جنس پلی‌آلفائولیفین‌ها هستند و این مواد حاصل از خالص‌ترین بخش فرآیند شکست روغن موتور معدنی هستند؛ گاز. روغن‌های PAO با روغن‌های معدنی نرمال مخلوط خواهند شد که این یعنی می‌توان آنها را به روغن‌های معدنی اضافه کرد بدون آنکه موجب گیرپاچ کردن قطعات متحرک داخل موتور گردد (اگرچه شایعه شده است که مدل Mobil 1 در واقع از جنس اتانول بازفرمول‌بندی شده است.)

این مواد بازی، واقعا پایدار هستند، یعنی «احتمال اینکه با دیگر ترکیبات واکنش معکوس بدهند بسیار پایین است» زیراکه آنها محتوی اتم‌های واکنشگر کربن نمی‌باشند. کربن واکنشگر تمایل دارد که با اکسیژن ترکیب شود و در نتیجه اسید تولید نماید. در روغن‌ها، این حالت بسیار بد تلقی می گردد. همچنین، آنها شاخص ویسکوزیته‌ی بالا و پایداری در برابر اکسیداسیون در دمای بالا را دارند. عموماً مقدار کمی از دی‌استر مصنوعی (ترکیبی شامل دو گروه استری) را برای مقابله کردن با تورم درز‌آب‌بندی اضافه می‌کنند. این دی‌استرها به عنوان یک ماده‌ی شوینده عمل می‌کنند و به باقی‌مانده‌های کربنی حمله می‌کنند. پس به روغن‌های سنتتیک به عنوان روغن‌های سفارشی‌ساخت نگاه کنید. آنها را طوری طراحی می کنند که از عهده‌ی کار به خوبی بر بیایند، اما بدون هر گونه افزودنی که با روغن‌های پایه معدنی همراه شود.

روغن سنتتیک خالص

روغن‌های سنتتیک خالص (پلی‌آلکیل‌لنگلیکول) از آن نوع روغن‌هایی هستند که تقریباً به طور انحصاری در بخش صنعتی در روغن‌های پلی‌گلیکول برای جعبه‌دنده‌هایی که بارگذاری سنگین دارند استفاده می‌شوند. این مواد عموما توسط دانشمندان باهوش‌تری که رنگ کُت آزمایشگاهی آنها سفیدتر است و مولکول‌هایی را که انواع مواد را می‌سازند تجزیه می‌کنند ساخته می‌شوند، موادی نظیر سبزیجات و روغن‌های حیوانی؛ سپس این اتم‌های مجزا را بازترکیب می‌کنند و مولکول‌های جدید و مصنوعی را می‌سازند. این فرآیند به شیمیدان‌ها به واقع امکان تنظیم دقیق مولکول‌ها را در هنگام ساخت‌شان می‌دهد. کار بسیار زیرکانه‌ای هست!!! اما پلی‌گلیکول‌ها با روغن‌های معدنی نرمال مخلوط نمی‌شوند.

آیا روغن‌های کاملاً سنتتیک (صنعتی) در یک موتور قدیمی تر باعث می‌شوند که درز‌های آب‌بندی نشت پیدا کنند؟

این پرسشی است که از سوی افرادی که تازه یک خودروی دست دوم خریده‌اند و می‌خواهند روغن تازه‌ای وارد آن نمایند بسیار مطرح می‌شود.

پاسخ کوتاه: در حالت کلی، دیگر خیر. ادعای رسمی آن است که موتور باید در شرایط کاری خوبی باشد و از قبل دچار نشتی نشده باشد. اگر این حالت صحت داشته باشد، اکثر روغن‌های امروزی با مواد الاستومتریکی که درز موتورها از آن جنس ساخته می‌شوند سازگار هستند و به همین علت نباید هیچگونه مسئله‌ای در خصوص نشت بوجود آید.

پاسخ بلند‌تر:

مخلوط کردن روغن‌های مینرال و سنتتیک

در زیر به به تفکر فعلی در مورد مخلوط کردن روغن‌های مینرال و سنتتیک اشاره می‌کنیم. این اطلاعات برپایه‌ی پاسخ به پرسشی فنی است که در سایت Shell Oil پست شده است:

هیچ مدرکی علمی مبنی بر تایید این ایده وجود ندارد که مخلوط کردن روغن‌های معدنی و مصنوعی به موتور صدمه خواهد زد. زمانی که روغن خودرو را از حالت مینرال به حالت سنتتیک تغییر می‌دهید، یا برعکس، احتمال اینکه مقدار کمی از روغن در موتور باقی بماند وجود دارد. این مسئله مشکلی ندارد؛ زیراکه روغن موتور طبیعی و مصنوعی، صرف‌نظر از بخش عمده‌ی آنها، با یکدیگر سازگار هستند. استثنای این حالت در مورد روغن‌های مصنوعی خالص است. پلی‌گلیکول‌ها با روغن‌‌های معدنی عادی مخلوط نمی‌شوند.

همچنین هیچ مشکلی در تغییر مداوم روغن‌های طبیعی و مصنوعی وجود ندارد. در حقیقت، افرادی که از شرایط کاری موتور اطلاع زیادی دارند و افرادی که موتورها را در شرایطی به کار می‌گیرند که نوسانات دمایی می‌توانند بسیار شدید باشند، روغن خودروی خود را از روغن معدنی به روغن مصنوعی برای ماه‌های سردتر سال و سپس در ماه‌های گرم‌تر سال به روغن‌های معدنی تغییر می‌دهند.

سال‌ها پیش، اگر یک محصول یا محصولی دیگر را برای مدت طولانی استفاده می‌کردند، تغییر از روغن‌های مصنوعی به معدنی توصیه نمی‌شد. افرد مشکلاتی را با نشت از درز‌ها و محل‌های آب‌بندی خود تجربه می‌کردند و دچار روغن سوزی/مصرف بالای روغن می‌شدند، اما تغییر در شیمی افزودنی‌ها و مواد درز‌گیر و آب‌بندی این مسائل را برطرف نموده است. و این یک اخطاریه‌ی مهم است. فناوری جدید آب‌بندی و درزگیری بسیار پیشرفت کرده است، اما اگر شما همچنان در خودرویی که مربوط به دهه‌ی 80  میلادی است و هنوز اب‌بندی اصلی خود را دارد، رانندگی می‌کنید پس ممکن است این بحث برای شما اندکی حالت نمایشی داشته باشد- درزها و آب‌بندی‌ها همچنان نشتی دارند و مهم نیست که کمپانی‌‌ها چه افزودنی جدیدی در محصولات خود می‌ریزند.

روغن‌های فلاشینگ

روغن‌های مرکب ویژه‌ای وجود دارند که بسیار روان هستند. زمانی سرد یا گرم هستند به طور ثابت مثل آب روان می‌باشند. عموما از نوع 0W/20 می‌باشند. هدف از این روغن‌ها تمیزکردن همه‌ی رسوباتی است که در داخل موتور انباشته شده اند:

برای خرید و فروش روغن موتور چه چیزهایی را بدانیم ؟ روغن ارزان بهتر است یا نه ؟

در حال حاضر برخی از خودروهای هیبریدی به 0W20 نیاز دارند، پس اگر شما هم راننده‌ی یکی از خودروهای هیبریدی هستید، دستورالعمل مالک را بررسی کنید. کمپانی در سال 2011 برای آنکه با سیستم رتبه‌بندی CAFE خود را تطابق دهد به روغن‌های 0W20 روی آورد (روغن‌های روان‌تر باعث ایجاد دراگ کمتری در قطعات خودرو می‌شوند که همین امر باعث بهبود mpg از لحاظ اصطکاکی می‌شود.) اگر شکل‌های مربوط به سال 2010 را با شکل‌های 2011 مقایسه کنیدف خودروهایی نظیر Element و CR-V علیرغم آنکه خودروهای یکسانی هستند اما مقداری در mpg ارتقا یافته اند. آنها از طریق طراحی مجدد نقاط تغییر جعبه دنده و کاهش ویسکوزیته‌ی سرد بر روی روغن، به این رتبه دست یافتند. در واقعیت، روغن 5W20 باید بیشتر مواقع در حالت پایدار باشد مگر اینکه شما در الاسکا زندگی می‌کنید یا اینکه تعداد زیادِ سفرهای کوتاهی انجام می‌دهید که با استارت سرد آغاز به کار می‌کند.

  • آیا من به روغن فلاشینگ نیاز دارم؟

معمولاً نیازی به روغن فلاشینگ نیست مگر اینکه موتور مشکلی جدی داشته باشد مثلا آن را با شیر یا شامپو پر کرده باشید. اگر تصمیم گرفتید که فلاش روغن انجام دهید، دو روش برای آن وجود دارد. یا می توانید از یک روغن فلاشینگ برای همین منظور استفاده کنید یا یک افزودنی فلاشینگ به روغن فعلی خود اضافه کنید. در هر صورت، عاقلانه‌تر آن است که ابتدا فیلتر را عوض کنید تا به این صورت برای جمع کردن رسوبات یک فیلتر تمیز داشته باشید. معمولاً این کار به معنای تخلیه‌ی روغن یا کارکرد سریع است. پس از آنکه فیلتر جدید را در سر جای خود قرار دادید و روغن فلاشینگ یا راه حل فلاشینگ/تمیزکاری را نیز اضافه کردید، موتور را برای مدت 20دقیقه به صورت درجا با دور سریع به کار بیاندازید. در نهایت، همه‌ی این مقدار را تخلیه کنید (و کثیفی که از آن بیرون می‌آید را نظاره کنید)، دوباره فیلتر روغن را در جای خود قرار دهید، آن را با یک روغن سنتتیک خوب تعویض کنید و همه چی حله!!! موتور تمیزتر شده است. برای آنهایی که اندکی کنجکاوتر هستند، نگاه کردن به فیلتر روغن در هنگامی که در جای خود بود یک کلاس آموزشی در مورد نخاله‌هایی خواهد بود که پیش از این در موتور شما وجود داشتند.

البته، درست به مانند اکثر چیزهای امروزی، شرایطی وجود دارد که در هنگام استفاده از روغن‌های فلاشینگ باید به آن توجه کنید. در یک موتور قدیمی، واقعا نیاز نیست که رسوبات را حذف کنید. برخی از این رسوبات به رینگ‌های آب‌بندی، فیلترها و حتی برخی از پره‌ها بین هدها، کاورها، پن‌ها و بلوک‌ها یعنی جاهایی که واشرها نازک هستند کمک می‌کنند. من داستان موتورهایی را شنیده‌ام که بیش از 280 هزار کیلومتر به خوبی کار کردند اما زمانی که فلاش شدند، در عرض یک ماه خراب گشتند زیراکه از رینگ اسکرپر عبور کردند (حالا واقعا تمیز است) روغن را آلوده ساختند و بلبرینگ‌ها را از بین بردند.

  • چه روغنی را باید بخرید؟

بستگی به خودرو، جیب مالک خودرو و اینکه قرار است چه استفاده‌ای از خودرو شود. همه‌ی برندها ادعا می‌کنند که محصولات آنها بهترین محافظ موجود است- تا زمانی که یک جایگزین بهتر را به بازار عرضه می‌کنند. مثل پودرهای رخت‌شویی است- سفیدتر از سفید تا زمانی که یک محصول سفیدکننده‌تر به بازار می‌آید. از نظر اکثر موتورسواران و مالکان خودرو، یک روغن باکیفیت محبوب بهترین گزینه است، مثل Castrol GTX. یک قدم بالاتر Duckhams QXR، کاسترول پراتکشن پلاس و GTX3 Lightec وجود دارند. دو مورد آخر از این گروه را به طور ویژه برای موتورهایی با مبدل‌های کاتالیستی طراحی کرده‌اند. همچنین، آنها گزینه‌های خوبی برای موتورهای GTI و توربو می‌باشند. اگر بازهم بالاتر برویم به روغن‌های مصنوعی می‌رسیم که منحصرا برای بازار عملکرد موتورها ساخته شده اند مثل Mobil-1.

برای آنکه به مالکان کمک کنیم تا از مارپیچ روغن‌های موجود عبور کنند، سایتی در این زمینه وجود دارد (the motor oil evaluator) که هدف آن کم کردن سردرگمی با یک سیستم امتیازدهی نسبتا متوازن برپایه‌ی مشخصات منتشر شده نظیر ویسکوزیته و نقطه‌ی ریزش است. نقطه ی شروع خوبی برای دست‌یابی به جزئیات و اطلاعات است.

  • چه روغنی با چه رنگی را باید بخرید؟

کیفیت اهمیت دارد! مهم نیست که چه شیوه‌ی بازاریابی را برای یک روغن موتور استفاده می‌کنند یا از تبلیغات مستهجن برای بازاریابی آن استفاده می‌کنند یا نه، یا اینکه بسته‌بندی آن چقدر براق و رنگارنگ است، آن چه بر روی بسته‌بندی نوشتن مهم است. همه‌ی داستان در مورد مشخصات و گواهی نامه‌ها است. دو گروه انجام آزمایش وجود دارند. گروه API (موسسه‌ی نفت‌خام آمریکا) و رقیب اروپایی آن، ACEA (انجمن خودروسازان اروپا که در سال 1996 به CCMC تغییر نام داد.) اکثر مردم هرگز نام هیچکدام از آنها را نشنیده‌اند، اما مُهر تایید آنها را بر روی قوطی هر روغن موتور خوش‌نامی دیده‌اند.

موسسه‌ی API: مشخصات API برای موتورهای بنزینی و دیزلی متفاوت است: برای موتورهای بنزینی، فهرست‌بندی با حرف S شروع می‌شود (به معنای دسته‌ی سرویس‌رسان، اما می‌توان آن را به صورت اشتعال شمع-جرقه‌ای نیز تعبیر نمود.) پس از آن کد دیگری وجود دارد که به استاندارد مربوط است. در حال حاضر SN بالاترین درجه است اما SH همچنان محبوب‌ترین محسوب می‌شود. در روغن‌های موتورهای دیزلی، اولین حرف C است (به معنای دسته‌‌ی تجاری، اما می‌توان آن را به صورت اشتعال تراکمی تعبیر نمود). در حال حاضر CJ بالاترین درجه است (از لحاظ فنی Cj-4 برای کارهای سنگین) اما CH محبوب‌ترین است و برای کاربردهای خودروهای سواری کفایت می‌کند

کاسترول همه‌ی روغن‌های خود را ارتقا داده است و به دلایلی کاسترول دیزل در حال حاضر از رتبه‌بندی S استفاده می‌کند، بنابراین شیوه‌ی به‌خاطرسپاری مذکور را بی‌اثر می‌کند. بنابراین دیگر رتبه‌بندی‌های قدیمی CC, CD, CE و CF وجود ندارند، اما به جای آنها روغن از درجه‌ی SH وجود دارد. این لینک یک بولتن خدماتی از کاسترول است که شرایط را توضیح می‌دهد.

CCMC/ACEA: استانداردهای ACEA با پیشوند A برای موتورهای بنزینی، B برای خودروهای دیزلی سواری، C برای دیزل با فیلتر ذرات یا E برای دیزل سنگین آغاز می‌شوند. همچنین ممکن است پس از درجه‌های ACEA، سال ساخت نیز ذکر شود مثل 04 یا 07 (زمان حال). در ادامه‌ی این کد، گواهی‌نامه‌های بسیاری که توسط سازندگان خودرو کسب شده باشد بر روی بسیاری از قوطی‌های روغن خودروهای اسپورت با افتخار به معرض نمایش گذاشته شوند.

مشخصات کامل ACEA:

A1. سوخت بنزینی اقتصادی؛+

A2.: سطح عملکرد استاندارد؛

A3: عملکرد بالا و یا دوره‌ی تعویض طولانی مدت.

A5: سوخت بنزینی اقتصادی با قابلیت دوره‌ی تعویض طولانی مدت. +

B1: سوخت دیزل اقتصادی.+

B2: سطح عملکرد استاندارد (در حال حاضر منسوخ شده است)

B3: عملکرد بالا و یا دوره‌ی تعویض طولانی مدت

B4: برای موتورهای دیزلی سواری تزریق مستقیم؛

B5: سوخت دیزل اقتصادی با قابلیت دوره‌ی تعویض بلند مدت.+

+: برای همه ی موتورها مناسب نیست- تنها باید در موتورهایی استفاده شود که این درجه از بهر‌ه‌ی سوخت را ذکر کرده باشند. اگر مطمئن نیستید با سازنده‌ یا فروشنده‌ی محلی خود تماس بگیرید.

روغن‌های مینرال:

E1 دیزل کارسبک بدون توربوشارژ

E2 سطح عملکرد استاندارد

E3 عملکرد بالا/ دوره‌ی تعویض طولانی مدت

E5 (1999) عملکرد بالا/ دوره ی تعویض طولانی مدت به علاوه ی عملکردهای API آمریکا. این اولین تلاش ACEAها در مشخصات جهانی بود.

E7 موتورهای یورو 4- تخلیه بعد از عملیات (EGR/SCR)

روغن‌های کاملاً سنتتیک /جزئی سنتتیک (جزئی صنعتی)

E4 عملکرد بالاتر و دوره‌ی تعویض بیشتر

E6 مشخصات یورو 4- SAPS پایین برای وسایط نقلیه با PDF (به مطلب زیر مراجعه کنید.)

دیزل‌ها با SAPSپایین (خاکستر سولفاته، فسفر، سولفور):

در موتورهای دیزلی با یک فیلتر ذرات دیزل (DPF)- یک واحد فیلتر در اگزوز که ذرات دوده‌ی میکروسکوپی را می‌گیرد. روغن‌های دیزلی معمولی مورد استفاده در موتورهایی که DPF دارند می‌توانند باعث شوند که فیلتر با خاکستر مسدود شود.

C1: مقدار پایین SAPS (0.5% خاکستر) بازده‌ی سوخت؛

C2: مقدار متوسط SAPS (0.8% خاکستر) مصرف مقرون به صرفه‌ی سوخت، عملکرد؛

C3: مقدار متوسط SAPS (0.8% خاکستر).

بسیاری از OEM در حال حاضر از مشخصات خود برای بدست آوردن این ویژگی‌ها استفاده می‌کنند. برای مثال، مرسدس229.31/51، BMW لانگ لایف 04، VW 507 00 و.... همچنین، در حال حاضر رویه‌ای به سمت سازندگانی وجود دارد که می خواهند مشخصات خود را داشته باشند- در این حالت، مشخصات OEM همان موردی است که باید از آن پیروی نمود. اگر برای مثال BMW لانگ لایف 04 را نام ببرد، روغن موتور باید این مطلب را بر روی قوطی خود ذکر کند که برای چه استفاده‌ای مناسب است.

به طور معمول، این علامت‌گذاری‌ها در گزاره‌هایی شبیه این مورد یافت می‌شود: با الزامات API SH/CD تطابق دارد، که در کنار برچسب ذکر می‌شود. نماد خدمات API باید همچنان جایی در اطراف بسته بندی باشد:

در مورد نماد تقلبی APIهشیار باشید!

برخی از سازندگان بی‌وجدان (و البته چندتایی بیشتر برای انجام این کار باقی نمانده‌اند) نمادی را بر روی بسته‌بندی خود قرار می‌دهند تا شبیه به نماد API به نظر برسد بدون آنکه واقعا نماد API باشد. آنها این کار را به این دلیل انجام می‌دهند که کیفیت محصولات خود را با اتکا بر مشتریانی که واقعا چیز دقیقی در مورد نماد درست API نمی دانند مطلوب جلوه دهند. در سمت چپ نمونه‌ای از یک نماد تقلبی وجود دارد- شبیه به نظر می‌رسد اما تا زمانی که به یاد داشته باشید باید به دنبال چه چیزی باشید، سرتان اینجوری کلاه نمی‌رود!!!

کمپانی Amsoil یکی از بزرگترین متقلبان غیرعمدی نماد API است. در سمت چپ به یکی از برچسب‌های آنها نگاه کنید. آن قسمت ستاره‌ای شکل را ببینید که می‌گوید: «فرمول مصرف بهینه‌ی سوخت SL-CF»؟ واقعا یک روغن تایید شده‌ی SL یا CF از طرف API نیست. (اگر بخواهیم منصفانه به موضوع نگاه کنیم، برخی از محصولات Amsoil گواهی‌نامه‌ی API دارند و برچسب‌های درستی دارند، اما رتبه بالای آنها این مورد را ندارند.) مسئله‌ی نداشتن گواهی‌نامه‌ی API بر روی این محصولات باعث ایجاد سردرگمی در Amsoil شده است که آنها را مجبور کرد بخش FAQ را برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های متداول راه اندازی کنند. شما می توانید یک کپی از آن بخش را در اینجا پیدا کنید: Amsoil& API Licensing، همه چیز را به طور منطقی و شفاف توضیح می‌دهد و دو پهلو گویی علمی نیست پس خیلی به درد بخور است.

تاریخچه‌ای مختصر از رتبه‌بندی API

برخی از مردم درباره‌ی استانداردهای قدیمی سوال کرده‌اند و با آنکه ربط زیادی به موضوع ندارد، اما با اندکی دزدی ادبی پر شاخ و برگ از بولتن‌ها سرویس API می‌توانیم برای شما همه‌ی سیستم رتبه‌بندی را از آغاز آن به شما نشان دهیم. جدول زیر را باز و بسته کنید تا رتبه‌بندی‌ها را ببینید.
موتورهای بنزینی     موتورهای دیزلی
دسته     وضعیت     سرویس     دسته     وضعیت     سرویس
SN     موجود      برای همه‌ی موتورهایی که د رحال حاضر وجود دارند. در نوامبر 2010 در بخش نماد خدمات API معرفی شد      CJ-4     موجود      در سال 2006 برای خودروهای سریع چهار زمانه معرفی شد. به منظور تطابق با استانداردهای گسیل از اگزوز در بزرگراه‌ها در سال 2007 طراحی شد. روغن‌های CJ-4 برای استفاده در همه‌ی کاربردهای سوخت‌های دیزلی که مقدار سولفور آنها تا 500 ppm است طراحی شدند (0.05% وزنی). با این حال، استفاده از این روغن‌ها با مقدار سولفور سوخت بیشتر از 15 ppm ممکن است بر ماندگاری سیستم پس از عملیات اگزوز و یا دوره‌ی‌های تعویض روغن اثر بگذارد. روغن‌های CJ-4 در دوره‌ی ماندگاری گسیل پایدار موثر عمل می کنند یعنی جایی که فیلترهای ذرات و دیگر سیستم‌های پیشرفته‌ی پس از عملیات مورد استفاده قرار می گیرند. روغن‌های CJ-4 از

معیارهای CF-4

CG-4

CH-4 و

CI-4

تجاوز می کنند.
SM     موجود      برای همه‌ی موتورهایی که در حال حاضر مورد استفاده هستند. در بخش خدمات API در نوامبر 2004 معرفی شد.     CI-4     موجود      در سال 2002 برای موتورهای چهار زمانه‌ی سرعت بالا معرفی شدند. برای تطابق با استانداردهای گسیل اگزوز در سال 2004 معرفی شد که در سال 2002 اجرا شدند. روغن‌های CI-4 برای حفظ ماندگاری موتور فرموله شدند یعنی جایی که سیستم گردش گاز اگزوز (EGR) مورد استفاده قرار می‌گرفت و برای استفاده با سوخت‌های دیزلی که مقدار سولفور آنها تا 0.5% درصد وزنی است طراحی شده‌بودند. می‌توان از این به جای CDو CEو CF-4 و CG-4 و CH-4 استفاده کرد.
SL     همچنان موجود است اما تقریبا منسوخ شده است.      برای همه ‌ی موتورهای که در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرند. در سال 1998 در بخش نماد خدمات API معرفی شد.      CH-4     موجود      در سال 1998 برای موتورهای چهارزمانه‌ی پرسرعت معرفی شد. روغن‌های CH-4 به طور ویژه برای استفاده در سوخت‌های دیزلی که

مقدار سولفور آنها تا 0.5% وزنی است طراحی شدند. می توان از آن به جای CDو CEو CF-4 و CG-4 استفاده کرد.
SJ     همچنان موجود است اما تقریبا منسوخ شده است.      برای همه‌ی موتورهای مورد استفاده در حال حاضر. در سال 1996 در بخش نماد خدماتAPI معرفی شد.      CG-4     موجود      در سال 1995 برای موتورهای چهار زمانه‌ی پرسرعت عرضه شد. روغن‌های CG-4 را به طور ویژه برای استفاده در سوخت‌های دیزلی که از لحاظ مقدار سولفور کمتر از 0.5% می باشند طراحی شده اند.

از روغن CG-4 باید در موتورهایی استفاده کرد که با استانداردهای گسیل آلاینده‌ی 1994 تطابق دارند. می‌توان از آن به جای CDو CEو CF-4استفاده نمود.
SH     از رده خارج/منسوخ      برای موتورهای مدل سال 1996 و قدیمی‌تر.      CF-4     موجود      در سال 1990 برای موتورهای چهارزمانه‌ی مکش طبیعی و توربو پرسرعت عرضه شدند. می‌توان از آن به جای CDو CE استفاده نمود.
SG     منسوخ شده/ از رده خارج      برای موتورهای مدل 1993 و قدیمی تر..     CF-2     موجود      در سال 1994 برای کارهای سخت، موتورهای سیکلت دوزمانه عرضه شدند. می‌توان از آن به جای CD استفاده کرد.
SF     منسوخ شده     برای موتورهای مدل 1988 و قدیمی تر..     CF     موجود      در سال 1994 برای موتورهای برون‌راهی، تزریق غیرمستقیم و دیگر موتورهای دیزلی از جمله آنهایی که از سوختی با بیش از 0.5% وزنی سولفور استفاده می‌کنند عرضه شدند. می توان از آن به جای CD استفاده نمود.
SE     منسوخ شده     برای موتورهای مدل 1979 و قدیمی تر.      CE     منسوخ شده     در سال 1987 برای موتورهای توربو و مکش طبیعی چهارزمانه‌ی پرسرعت عرضه شدند. می توان از آن به جای CC و CD استفاده نمود.
SD     منسوخ شده     برای موتورهای 1971 و قدیمی تر      CD-II     منسوخ شده     در سال 1987 برای موتورهای دوزمانه‌ی موتور سیکلت‌ها عرضه شدند.
SC     منسوخ شده     برای موتورهای مدل 1967 و قدیمی تر.     CD     منسوخ شده     در سال 1955 برای موتورهای مکش طبیعی و توربو عرضه شدند.
SB     منسوخ شده     برای موتورهای قدیمی تر. تنها زمانی از این استفاده کنید که به طور ویژه از طرف سازنده ذکر شده باشد.      CC     منسوخ شده     در سال 1961 برای همه‌ی انواع دیزل معرفی شدند.
SA     منسوخ شده     برای موتورهای قدیمی‌تر بدون نیاز به ملزومات عملکرد. از این تنها زمانی استفاده کنید که سازنده گفته باشد.      CB     منسوخ شده     در سال 1949 برای موتورهای سیکل متوسط معرفی شدند.
            CA     منسوخ شده     در سال 1940 برای موتورهای سیکل سبک معرفی شدند.

ابزار محاسبه‌ی درجه: رتبه‌بندی‌های API/ACEA تنها به کیفیت یک روغن اشاره دارد. برای درجه‌ی/نوع، به رتبه‌بندی‌های SAE مراجعه کنید (جامعه‌ی مهندسان خودروساز). این رتبه‌بندی‌ها کارکرد روغن و ویسکوزیته‌ی استاندارد آن را توصیف می‌کند. ویسکوزیته به معنای ماده و خواص چسبندگی مواد روانکار است. زمانی که روغن سرد باشد، می‌تواند مثل شیره عمل کند پس مهم است که هر ماده‌ی روان‌کاری را تا حد امکان روان نگه داریم. عملکرد سرد آن را با حرف W به معنای زمستان (Winter) نشان می‌‌دهند. در انتهای دیگر این مقیاس، یک روغن داغ می‌تواند مانند آب روان باشد و تقریبا به همان صورت نیز کارکرد داشته باشد. پس لازم است زمانی که گرم می‌شوند نیز همچنان روان ضخیم باقی بماند. زمانی که سرد است روان و زمانی که گرم است ضخیم باشد؟ در این حالت از روغن‌های چند درجه‌ای استفاده می‌کنیم. برای سال‌ها، روغن خوب و قدیمی 20W/50 روغنی بود که انتخاب می‌کردیم. اما با پیشرفت موتورها و کاهش تولرانس‌ها، به یک روغن روان‌تر و سبک‌تر نیاز پیدا کردیم به ویژه در زمان سرما. بنابراین روغن‌های 15W50, 12W40 و حتی 15W30 در حال حاضر در بازار رواج دارند.

سازگارپذیری وارونه‌ی رتبه‌بندی APIو موتورهای 2V

این بخش شامل اطلاعاتی از بروس دنس، مغز متفکر سایت BigCoupe.com و مهندس LN و تجربه ی مرکب آنها با رتبه‌بندی API و موتورهای 2V است.

اگر شما مالک یک موتور اشتعال جرقه‌ای دو سوپاپی یا موتورهای دیزلی خاصی هستید (که مجبور نباشند با استانداردهای اخیر گسیل الاینده تطابق داشته باشند)، تنها روغن کارامد برای استفاده در این لحظه (یعنی آنچه به طور گسترده موجود است) روغن سنتتیک یا نیمه سنتتیک است که با API SL/CF تطابق دارد و در رتبه‌ی بالاتری قرار ندارد. همانطور که پیش از این نیز ذکر کردیم، روغن‌هایی با رتبه‌ی CG یا رتبه‌ی بالاتر عموما محتوی ZDDP نیستند و اصلاح‌کننده‌های جایگزین اصطکاک در مجموعه سوپاپ‌های با بارگذاری بالا اثری ندارند (عموما موتورهای قدیمی‌تر به ویژه آنهایی که طراحی 2V دارند.) اگر به دنبال جبران این مسئله با اضافه کردن یک افزودنی ZDDP به روغن جدیدتر هستید، ممکن است همچنان اثری نداشته باشد؛ به خاطر برهم کنش با دیگر افزودنی‌ها در روغن.

چرا در این رتبه‌دهی اختلاف است؟ API دیگر شامل آزمایش فرسایش مجموعه سوپاپ نمی‌باشد که دقیقا بارگذاری پیرو بادامک 2V را شبیه‌سازی نماید. آنها آزمایشی را انجام می‌دهند که بارگذاری 4V را شبیه‌سازی می‌کند و سپس اجازه می‌دهند که فرسایش زیاد رخ دهد و همچنان «عبور» انجام شود. آزمایش‌های ACEA شدیدتر هستند، اما همچنان به اندازه‌ی کافی شدید نیستند. با آنکه روغن‌های جدیدتر CG, CH و روغن‌های بالاتر استاندارد API باید از هر جهت بهتر باشند، اما آنها واقعا از چند جهت بهبود یافته اند. از این رو استفاده از استانداردهای ویژه‌ی سازنده را افزایش می‌دهند.

مطالب مختلفی در مورد این موضوع در وب وجود دارد؛ زیراکه مشکلات زیادی را برای برخی از موتورها به ویژه واحدهای هواخنک‌شونده‌ی پورشه بوجود آورده‌اند.

یکی از خوانندگان مقالات من متوجه شد که وقتی قصد خرید روغن برای خودروی نیسان‌اش را داشت (4V مدرن با ریل مرسوم دیزل) آنها به شدت استفاده از CG یا روغن‌های رتبه بالاتر را قدغن می‌کنند. نیسان به مالکان خودروهای خود می گوید که از روغن‌های CF در این موتورها استفاده کنید. لازم به ذکر است که مشخصات CF از قبل از زمانی که این موتورها ساخته شده بودند تاریخ گذشته بود، اما نیسان از آخرین مشخصات API استفاده نکرد؛ زیرا به اندازه‌ی کافی خوب نبود!

این حقیقت که API آزمایش‌ها/ استاندارهای CF را از رده خارج نموده است، به هیچ وجه باعث بهبود روغن‌های بعدی که با این استاندارد تطابق نمی کنند نمی‌شود.

عمر نگهداری روغن موتور خودرو/روغن موتورسیکلت

عموما، این پرسش در کنار خطوط «فروشگاه‌های بزرگ لوازم عمومی خودرو در حال حراج یک روغن صنعتی برند مشهور هستند. اگر آن را الان بخرم، چقدر می‌توانیم آن را پیش از مصرف نگهدارم؟»

در حالت کلی، روانکارهای مایع (یعنی روغن‌ها نه گیریس‌ها) برا چندین سال بدون تغییر باقی خواهند ماند. عامل اصلی اثرگذار بر عمر روغن شرایط نگهداری برای این محصولات است. قرار گرفتن در معرض تغییرات شدید دمایی و رطوبت باعث کاهش عمر نگهداری این روانکارها می‌شود. افزایش 10 درجه سانتی گرادی باعث دو برابر شدن اکسیداسیون می شود که در واقع عمر نگهداری را نصف می کند. به عبارتی، آن را در زیر نور خورشید بدون درپوش رها نکنید. بهترین حالت آن است که آنها را در بسته و مهر و موم شده نگه دارید.

از لحاظ فنی، روغن موتورها عمر نگهداری چهار تا پنج سال دارند. با این حال، با گذشت زمان، روغن موتورهای مصرف‌نشده از رده خارج می‌شوند و در تطابق با ملزومات فنی موتورهای فعلی با شکست مواجه می‌شوند. مشخصات به طور منظم برپایه‌ی آزمایش‌های علمی و نیازهای موتور به‌روز می‌شوند. اما این تنها برای مالکان خودروهای برند جدید که همچنان روغن خریداری شده برای خودروی قبلی را دارند یک دغدغه محسوب می‌شود. روغنی که چندین سال قدمت دارد ممکن است با الزامات تعیین شده برای موتورهای جدید تطابق نکند.

اگر یک قوطی باز نشده‌ی روغن موتور بیش از سه سال سن داشته باشد، برچسب‌ها را بخوانید تا مطمئن شوید که با آخرین استانداردهای صنعتی تطابق دارد. اگر با استانداردهای فعلی تطابق داشته باشد، عاقلانه این است که پیش از استفاده از آنها احتیاط لازم بیشتری را با تحلیل روغن مد نظر قرار دهیم. یک تحلیل روغن به بررسی خواص روغن می پردازد و تضمین می‌کند که روغن همچنان با مشخصات اصلی سازنده تطابق دارد. البته هزینه‌ی انجام یک تحلیل بر روی یک روغن قدیمی احتمالا از هزینه‌ی خرید یک روغن جدید بیشتر خواهد بود. پس یک شمشیر دو لبه خواهد بود.

به عنوان یک قانون کلی، هر چقدر فرمولاسیون روغن ساده‌تر باشد، عمر نگهداری آن طولانی‌تر است. در زیر جدول راهنما برای شرایط محافظت شده وجود دارد- محیط داخلی در حدود 20 درجه‌سانتی‌گراد:
عمر نگهداری              محصول    
عمر نگهداری              محصول    
3 سال                 روغن‌های پایه و روغن‌های فرآیندی     
2 سال                 روغن‌های هیدرولیک، روغن‌ها کمپرسور، روغن‌های روانکار برای مصارف عمومی.     
3 سال                 روغن موتورها و روغن‌های جعبه دنده.     
2 سال                 روغن‌های صنعتی و چرخ‌دنده‌ی خودرو     
1 سال                 روغن‌های برشکاری و فلزکاری.     

 

تهیه شده در www.yadakbin.com تنها موتور جستجوی قطعات خودرو و لوازم یدکی خودرو